శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై తొమ్మిదవ అధ్యాయం (రాస పంచాధ్యాయి - 1)

                                                            ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ

శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై తొమ్మిదవ అధ్యాయం

రాసక్రీడను గోవింద పట్టాభిషేకం తరువాత, తనవారందరకూ కృష్ణుడు పరమాత్మగా సాక్షాత్కరించిన తరువాతే మనక్ రాస పంచాధ్యాయి వచ్చింది. అంటే రాస లీలలో ఉన్న ఆనందం లౌకికం కాదు.

రసం అంటే పరమాత్మ. రాస అంటే పరమాత్మ చేత అనుభవింపచేయబడే ఆనందం

శ్రీబాదరాయణిరువాచ
భగవానపి తా రాతృః శారదోత్ఫుల్లమల్లికాః
వీక్ష్య రన్తుం మనశ్చక్రే యోగమాయాముపాశ్రితః


పరమాత్మ యోగమాయను ఆశ్రయించి,శరత్కాలములో బాగా వికసించిన మల్లికలు గల ఆ రాత్రులు చూచి, రమించాలనుకున్నాడు, సంకల్పించాడు.
పరమాత్మ పొందలేనిది అంటూ లేదు.ఐనా రమించాలనుకున్నాడంటే ఎవరి కోసం అనుకున్నాడు.ఒక నెల రోజులు కాత్యాయినీ వ్రతం చేసి పరమాత్మను ప్రసన్నం చేసుకున్నారు. ఆయనతో వరాన్నీ పొందారు. వారికి వారి వ్రతం సార్ధకం చేయడానికి శరత్కాలములో మల్లెలు వికసించిన ఆ రాత్రులలో (ఆ రాత్రి అంటే భగవంతున్ని జీవుడు చేరే రాత్రి. ఐదు రాత్రులు. మనకు కూడా ఐదు రకాల అజ్ఞ్యానం ఉంటుంది. అర్థ పంచక జ్ఞ్యానముతో పరమాత్మ జీవాత్మల స్వరూపం,పరమాత్మను చేరే ఉపాయం, పరమాత్మను చేరడం వలన ఫలితం, ఆ ఫలితం రాకుండా అడ్డుపడేది. ఈ అజ్ఞ్యానాలను తన సంబంధముతో జ్ఞ్యానులుగా చేసి స్వస్వరూప ఆవిర్భావం చేయాలనుకున్నాడు.) పరమాత్మ అయి ఉండి కూడా వారితో కలసి విహరించాలని సంకల్పించాడు
భగవాన్ అపితా - తండ్రి కాని వాడు.ఇంత మంది భార్యలు ఉన్నా ఆయన తండ్రికాలేదు.

తదోడురాజః కకుభః కరైర్ముఖం ప్రాచ్యా విలిమ్పన్నరుణేన శన్తమైః
స చర్షణీనాముదగాచ్ఛుచో మృజన్ప్రియః ప్రియాయా ఇవ దీర్ఘదర్శనః

ఎంత మంది భార్యలున్నా ఆయన మనసు చలించదు. ఎపుడైతే పరమాత్మ గోపికలతో రమించాలని సంకల్పించాడో అపుడు చంద్రుడు కూడా తన కిరణములచేత దిక్కులన్నీ అరుణ గంధాన్ని పూసాడు
అక్కడ ఉన్న సకల ప్రాణులలో ఆవరించి ఉన్న చీకటిని తొలగించడానికి చంద్రుడు తన కిరణములతో ముఖాన్ని కడిగి అరుణ వర్ణముతో బొట్టు పెట్టాడు దూరపు చూపు గలవాడు.
ఇక్కడ చంద్రుడు అంటే గురువుగారు అని అర్థం. ఆయన జ్ఞ్యానోపదేశముతో శిష్యులను సంతోషపెట్టారు.

దృష్ట్వా కుముద్వన్తమఖణ్డమణ్డలం
రమాననాభం నవకుఙ్కుమారుణమ్
వనం చ తత్కోమలగోభీ రఞ్జితం
జగౌ కలం వామదృశాం మనోహరమ్

చంద్రుడే లక్ష్మీ దేవి ముఖములా ఉంది. లక్ష్మీ దేవికి కూడా కుంకుమ బొట్టు ఉంటుంది. చంద్రుని యొక్క అతి సుకుమారమైన కిరణాలతో శోభిస్తోంది. వేణువు తీసుకుని స్త్రీల యొక్క మనసు హరించే రీతిలో అతి మధురముగా వేణువును ఊదాడు
పరమాత్మ గానం చేసిన మధురమైన వేణుగానం. మన్మధున్ని పెంపొందింపచేసే ఆ వేణుగానాన్ని ఆ గోపికలు విన్నారు.

నిశమ్య గీతాం తదనఙ్గవర్ధనం వ్రజస్త్రియః కృష్ణగృహీతమానసాః
ఆజగ్మురన్యోన్యమలక్షితోద్యమాః స యత్ర కాన్తో జవలోలకుణ్డలాః

వస్తూనే ఉన్నారు గానీ ఒకరినొకరు చూసుకోలేదు. ఎవరూ వీరి ప్రయత్నాన్ని గుర్తించలేదు. పరమాత్మ ఎక్కడ ఉన్నాడో ఆ ప్రాంతానికి వెళ్ళాడు. స్వామి మకర కుండలాలు చాలా వేగముగా కదులుతున్నాయి. పరమాత్మదగ్గరకు వచ్చేవారికి దారి చూపడానికా అన్నట్లు అవి మెరుస్తున్నాయి. (చెవి అంటే స్మృతి, వేదం. ఇలాంటి వేదములకు ఆభరణములు వేద విహిత ఆచరణములు) జీవాత్మ పరమాత్మను చేరడానికి కావలసిన తొందర అందులో వ్యక్తీకరించి ఉన్నది

దుహన్త్యోऽభియయుః కాశ్చిద్దోహం హిత్వా సముత్సుకాః
పయోऽధిశ్రిత్య సంయావమనుద్వాస్యాపరా యయుః

కృష్ణ పరమాత్మ దగ్గరకు గోపికలు ఎలా ఉన్నవారు అలాగే వెళ్ళారు.చేస్తున్న పని మధ్యలోనే ఆపి వెళ్ళారు.పాలు పితికేవారు దాన్ని పక్కన పెట్టి వెళ్ళారు. పొయ్యి మీద పాలు దింపకుండా వెళ్ళారు.

పరివేషయన్త్యస్తద్ధిత్వా పాయయన్త్యః శిశూన్పయః
శుశ్రూషన్త్యః పతీన్కాశ్చిదశ్నన్త్యోऽపాస్య భోజనమ్

భర్తలకు అన్నం వడ్డిస్తున్నవారూ, శిశువులకు పాలిస్తున్నవారు,భర్తలనూ బంధువ్లనూ సేవిస్తున్నవారు,తింటున్నవారు , అవి అన్నీ వదలిపెట్టి వచ్చారు.

లిమ్పన్త్యః ప్రమృజన్త్యోऽన్యా అఞ్జన్త్యః కాశ్చ లోచనే
వ్యత్యస్తవస్త్రాభరణాః కాశ్చిత్కృష్ణాన్తికం యయుః

కొందరు గంధం రాసుకుంటున్నారు,అలంకరించుకుంటున్నారు,అవి అన్నీ వదలి వచ్చేసారు. తొందరలో కంకణాలను కాళ్ళకూ కడియాలను చేతులకూ పెట్టుకున్నారు.

తా వార్యమాణాః పతిభిః పితృభిర్భ్రాతృబన్ధుభిః
గోవిన్దాపహృతాత్మానో న న్యవర్తన్త మోహితాః

 భర్తలూ తండ్రులూ సోదరులూ బంధువులూ హితులూ అందరూ అడ్డు చెబుతున్నా ఆపుతున్నా, పరమాత్మ  యందు మోహముతో పరమాత్మ చేత అపహరించబడిన మనసు గలవారై ఎందరు వారించినా వారు  వెనుకకు మరలలేదు

అన్తర్గృహగతాః కాశ్చిద్గోప్యోऽలబ్ధవినిర్గమాః
కృష్ణం తద్భావనాయుక్తా దధ్యుర్మీలితలోచనాః

తాము వారించినా ఆగకుండా బయలుదేరిన వారిని చూచి, లోపల గదిలో ఉన్న కొందరిని బయటకు రాకుండా తలుపులు బిగించి తాళం వేసారు. వారు శరీరముతో కాక ఆత్మగా వెళ్ళారు.మోక్షానికే వెళ్ళారు

దుఃసహప్రేష్ఠవిరహ తీవ్రతాపధుతాశుభాః
ధ్యానప్రాప్తాచ్యుతాశ్లేష నిర్వృత్యా క్షీణమఙ్గలాః

ఏమాత్రమూ సహించలేని ప్రియుని యొక్క వియోగముతో పాపమంతా పోయింది. ఎదురుగా లేని ప్రియున్ని మనసులో ధ్యానించడముతో పరమాత్మ స్వరూపం సాక్షాత్కరించింది. ఆ సాక్షాత్కర ఆనంద అనుభవముతో పుణ్యం వ్యయమయ్యింది.

తమేవ పరమాత్మానం జారబుద్ధ్యాపి సఙ్గతాః
జహుర్గుణమయం దేహం సద్యః ప్రక్షీణబన్ధనాః

కృష్ణపరమాత్మను భగవంతునిగా భావించకుండా, జార బుద్ధితో భావించినా మోక్షమే వచ్చింది. అగ్నిలో ఎలా పడినా వస్తువు కాలిపోతుంది. ప్రేమతో కామముతో పగతో ఏ భావముతో చేరినా, ఆయనతో చేరితే మోక్షమే. ఆయనకు ప్రేమా ద్వేషం మోహం వైరం అన్నీ ఒకటే
వారి అన్ని పాపములూ, అన్ని బంధములూ అన్నీ పోయాయి. గుణమయి దేహాన్ని కోల్పోయారు. తలుపు తీసుకుని కృష్ణుని వద్దకు వెళ్ళినవారికంటే తలుపు వేసి ఉండగా స్వామిని చేరిన వారే అదృష్టవంతులు

శ్రీపరీక్షిదువాచ
కృష్ణం విదుః పరం కాన్తం న తు బ్రహ్మతయా మునే
గుణప్రవాహోపరమస్తాసాం గుణధియాం కథమ్

కృష్ణున్ని వారు పరమాత్మ అనుకోలేదు కదా. మరి నిరంతరం గుణ ప్రవాహములతో ఉన్న శరీరం ఎలా తొలగిపోయింది

శ్రీశుక ఉవాచ
ఉక్తం పురస్తాదేతత్తే చైద్యః సిద్ధిం యథా గతః
ద్విషన్నపి హృషీకేశం కిముతాధోక్షజప్రియాః

పుట్టినప్పటినుండీ ద్వేషిస్తూ ఉన్న శిశుపాలునికే మోక్షం ఇచ్చాడు. మరి భగవంతుని ప్రేమించిన గోపికలు మోక్షానికి వెళ్ళరా

నృణాం నిఃశ్రేయసార్థాయ వ్యక్తిర్భగవతో నృప
అవ్యయస్యాప్రమేయస్య నిర్గుణస్య గుణాత్మనః

భగవంతుడు అవతరించినదే మానవులకు మోక్షాన్ని ఇవ్వడానికే. ఏ మాత్రం నాశమూ తరుగూ లేనివాడు. ఇంతటి వాడని మన బుద్ధికి అందని వాడు. సత్వ రజో తమో గుణాలు లేనివాడు.
గుణములే లేకుంటే గుణముల సంబధముల వలన కలిగే భావాలు ఎలా కలుగుతాయి
గుణాత్మనః - ఆయనకు ప్రకృతి గుణములు లేవు కానీ, కళ్యాణ గుణములు కలవాడు.

కామం క్రోధం భయం స్నేహమైక్యం సౌహృదమేవ చ
నిత్యం హరౌ విదధతో యాన్తి తన్మయతాం హి తే

ఏ భావముతో పరమాత్మను సేవించినా మోక్షమే.

న చైవం విస్మయః కార్యో భవతా భగవత్యజే
యోగేశ్వరేశ్వరే కృష్ణే యత ఏతద్విముచ్యతే

ఆయన సంసారమూ ఇవ్వగలడూ,మోక్షమివ్వగలడు.పరమాత్మ "ఇది ఎలా ఇచ్చాడు" అని మనమనలేము.
ఆయన యోగీశ్వరులందరికీ ఈశ్వరుడు.

తా దృష్ట్వాన్తికమాయాతా భగవాన్వ్రజయోషితః
అవదద్వదతాం శ్రేష్ఠో వాచః పేశైర్విమోహయన్

గోపికలకు ఇల్లు వదలి పరమాత్మను చేరేవరకే జారుడన్న భావం. ఒక సారి కృష్ణున్ని చూసిన తరువాత వారికి కృష్ణుడు పరమాత్మ అన్న భావం బలపడింది.
వారిని చూచిన పరమాత్మ ఇలా అన్నాడు

శ్రీభగవానువాచ
స్వాగతం వో మహాభాగాః ప్రియం కిం కరవాణి వః
వ్రజస్యానామయం కచ్చిద్బ్రూతాగమనకారణమ్

మహాబుభావునులారా,మీకు నేనేమి చేయగలవాడను, ఎలాంటి ప్రీతిని కలిగించాలి.వ్రేపల్లె బాగానే ఉంది కదా.ఏ బాధాలేదు కదా. మరి ఎందుకు వచ్చారు.

రజన్యేషా ఘోరరూపా ఘోరసత్త్వనిషేవితా
ప్రతియాత వ్రజం నేహ స్థేయం స్త్రీభిః సుమధ్యమాః

అసలే రాత్రి,భయంకరమైంది,ఇక్కడ కౄరమృగాలు ఉన్నాయి. ఇంతటి భయంకరమైన అరణ్యములోకి స్త్రీలు ఈ రాత్రి పూట రాకూడదు

మాతరః పితరః పుత్రా భ్రాతరః పతయశ్చ వః
విచిన్వన్తి హ్యపశ్యన్తో మా కృఢ్వం బన్ధుసాధ్వసమ్

మీ వాళ్ళు మీ కోసం వెతుకుతూ ఉంటారు. బంధువులలో ఆందోళన కలిగించవద్దు

దృష్టం వనం కుసుమితం రాకేశకరరఞ్జితమ్
యమునానిలలీలైజత్తరుపల్లవశోభితమ్

అరణ్యం చూద్దామని వచ్చారా. చక్కగా పూచిన పూలనూ, చంద్రుని కిరణముల చేత రంజింపబడిన వనాన్నీ, యమునా తటి పైనుంచి వచ్చే చల్లని గాలితో పెరుగుతున్న వృక్షాలను చూచి ఉంటారు

తద్యాత మా చిరం గోష్ఠం శుశ్రూషధ్వం పతీన్సతీః
క్రన్దన్తి వత్సా బాలాశ్చ తాన్పాయయత దుహ్యత

త్వరగా వెళ్ళి మీ పతులను మీరు సేవించండి. మీ పిల్లలు స్తన్యం కావాలని ఏడుస్తూ ఉంటారు. దూడలు కూడా ఆకలిగా ఉంటాయి. గోవుల చేత పాలిప్పించండి

అథ వా మదభిస్నేహాద్భవత్యో యన్త్రితాశయాః
ఆగతా హ్యుపపన్నం వః ప్రీయన్తే మయి జన్తవః

భర్తుః శుశ్రూషణం స్త్రీణాం పరో ధర్మో హ్యమాయయా
తద్బన్ధూనాం చ కల్యాణః ప్రజానాం చానుపోషణమ్

నాకోసమే వచ్చానని అంటున్నారా. అది ఐతే సహజమే. సకల చరాచర ప్రాణులూ నన్ను ప్రేమిస్తారు. ఇక వెళ్ళండి. స్త్రీలు కపటం లేకుండా భరతను సేవించడమే స్త్రీ ధర్మం. భర్తనే కాక బంధువులనూ, పిల్లలనూ సేవించాలి, పోషించాలి

దుఃశీలో దుర్భగో వృద్ధో జడో రోగ్యధనోऽపి వా
పతిః స్త్రీభిర్న హాతవ్యో లోకేప్సుభిరపాతకీ

భర్త ఎలాంటి వాడైనా స్త్రీలు భర్తను విడిచిపెట్టకూడదు. ఉత్తమలోకాలను కోరేవారు ఎలాంటి పరిస్థితుల్లో భర్తను విడిచిపెట్టరాదు

అస్వర్గ్యమయశస్యం చ ఫల్గు కృచ్ఛ్రం భయావహమ్
జుగుప్సితం చ సర్వత్ర హ్యౌపపత్యం కులస్త్రియః

భర్త లేకుంటే భర్తగా నన్న్ కోరుట న్యాం. కాని పెళ్ళైన తరువాత నన్ను కోరడం సరికాదు. అది నీచమైన పని.నరకాన్ని నిందనూ కష్టాన్ని భయాన్నీ అసహ్యాన్నీ కలిగిస్తుంది.

శ్రవణాద్దర్శనాద్ధ్యానాన్మయి భావోऽనుకీర్తనాత్
న తథా సన్నికర్షేణ ప్రతియాత తతో గృహాన్

వినడం వలనా చూడటం వలనా, నా  యందు ధ్యానం వలనా, నా మాటలు చెప్పుకోవడం వలననే ప్రేమ పెరుగుతుందు.నిజముగా మీరు నన్ను ప్రేమించేవారే ఐతే నాకు దూరముగా ఉండండి.
దగ్గరగా ఉంటే ఆ ప్రేమ ఉండదు. మీరు మీ ఇళ్ళకు వెళ్ళండి

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి విప్రియమాకర్ణ్య గోప్యో గోవిన్దభాషితమ్
విషణ్ణా భగ్నసఙ్కల్పాశ్చిన్తామాపుర్దురత్యయామ్

కృష్ణుడు ఇలా మాట్లాడతాడని అనుకోలేదు. విషాదం పొందారు. అంతులేని చింతను పొందారు.

కృత్వా ముఖాన్యవ శుచః శ్వసనేన శుష్యద్
బిమ్బాధరాణి చరణేన భువః లిఖన్త్యః
అస్రైరుపాత్తమసిభిః కుచకుఙ్కుమాని
తస్థుర్మృజన్త్య ఉరుదుఃఖభరాః స్మ తూష్ణీమ్

అందరూ ముఖాన్ని వంచి,దుఃఖపు వేడినిట్టూరుతు ముఖం వాడిపోగా కాలిగోటితో నేలమీద రాస్తూ కన్నీటితో వక్షస్థలాన్ని తడుపుతూ ఏమీమాట్లాడకుండా నేల మీద చూస్తూ ఉండిపోయారు. ప్రపంచములో పరమాత్మను మించిన ప్రియుడులేడు.అంత ఉత్తమప్రియుడు ప్రియుడు కాని వాడిలాగ మాట్లాడుతున్నాడు

ప్రేష్ఠం ప్రియేతరమివ ప్రతిభాషమాణం
కృష్ణం తదర్థవినివర్తితసర్వకామాః
నేత్రే విమృజ్య రుదితోపహతే స్మ కిఞ్చిత్
సంరమ్భగద్గదగిరోऽబ్రువతానురక్తాః

అతని కోసం అందరినీ వదులుకుని అన్ని కోరికలనూ తొలగించుకుని వచ్చారు
కొంచెం కోపముతో విషాదముతో గొంతు బొంగురుపోగా ప్రేమకలవారి పలికారు

శ్రీగోప్య ఊచుః
మైవం విభోऽర్హతి భవాన్గదితుం నృశంసం
సన్త్యజ్య సర్వవిషయాంస్తవ పాదమూలమ్
భక్తా భజస్వ దురవగ్రహ మా త్యజాస్మాన్
దేవో యథాదిపురుషో భజతే ముముక్షూన్

వినడానికి కూడా పనికిరాని ఇలాంటి మాటలు నీవు పలుకరాదు.అన్ని కోరికలనూ బంధములనూ విడిచిపెట్టి నీ పాద మూలాన్ని చేరాము. మేము నీ భక్తులము.మమ్ము విడిచిపెట్టవద్దు. మోక్షం యందు ఆసక్తి కలవారిని పరమాత్మ సేవించినట్లు మీరు మమ్ము సేవించండి

యత్పత్యపత్యసుహృదామనువృత్తిరఙ్గ
స్త్రీణాం స్వధర్మ ఇతి ధర్మవిదా త్వయోక్తమ్
అస్త్వేవమేతదుపదేశపదే త్వయీశే
ప్రేష్ఠో భవాంస్తనుభృతాం కిల బన్ధురాత్మా

నీవే ధర్మ స్వరూపుడవు. భర్తలూ సోదరులూ అందరినీ వదిలిపెట్టవద్దని చెప్పావు. అది ఉన్న మాటే చెప్పావు. ఇది ఉపదేశించడానికే బాగుంటుంది. కానీ మేము విన్నదేమంటే జీవులకు అన్ని రకముల బంధువూ నీవే అని విన్నాము.

కుర్వన్తి హి త్వయి రతిం కుశలాః స్వ ఆత్మన్
నిత్యప్రియే పతిసుతాదిభిరార్తిదైః కిమ్
తన్నః ప్రసీద పరమేశ్వర మా స్మ ఛిన్ద్యా
ఆశాం ధృతాం త్వయి చిరాదరవిన్దనేత్ర

నేర్పరులు నీయందు మాత్రమే బుద్ధి కలిగి ఉంటారట. నీవు నిత్యప్రియుడవట. పతి సుతాదులతో మాకేమి పని. వారు మాకు ఎపుడూ ఆర్తినీ దుఃఖాన్నే ఇస్తారు
ఎంతో కాలం నీ మీద ఆశతో ఉన్నాము. అలాంటి ఆశను తెంపవద్దు

చిత్తం సుఖేన భవతాపహృతం గృహేషు
యన్నిర్విశత్యుత కరావపి గృహ్యకృత్యే
పాదౌ పదం న చలతస్తవ పాదమూలాద్
యామః కథం వ్రజమథో కరవామ కిం వా

ఇంటిపనులు చేయలేకపోతున్నాము, భర్త గురించి కూడా ఆలోచించలేకపోతున్నాము. మా మనసును నీవు అపహరించావు. గృహకృత్యాలలో మా చేతులు ప్రవేశించట్లేదు. మాపాదాలు నీ పాదాల నుంచి దూరముగా పోదలచుకోలేదు. మేము ఎలా వెళతాము వ్రేపల్లెకు. వెళ్ళినా ఏమి చేయగలము

సిఞ్చాఙ్గ నస్త్వదధరామృతపూరకేణ
హాసావలోకకలగీతజహృచ్ఛయాగ్నిమ్
నో చేద్వయం విరహజాగ్న్యుపయుక్తదేహా
ధ్యానేన యామ పదయోః పదవీం సఖే తే

మా మనసులో పెరిగిన మంటను నీ చిరునవ్వు అనే అమృతముతో తడిపి ఈ నిప్పును చల్లార్చు. నీ అద్భుతమైన వేణూ గానం, నీ చిరునవ్వుతో తడుపు. నీవు ఇక్కడ ఇప్పుడు మా కోరికను తీర్చడానికి ముందుకు వస్తే నీ పాదాలదగ్గర ఉంటాము. లేకున్నా నీ పాదాలదగ్గరే ఉంటాము. విరహాగ్నిలో మమ్ము  మేము దహించుకుని వైకుంఠములో ఉన్న నీ పాదాలను ఆశ్రయిస్తాము

యర్హ్యమ్బుజాక్ష తవ పాదతలం రమాయా
దత్తక్షణం క్వచిదరణ్యజనప్రియస్య
అస్ప్రాక్ష్మ తత్ప్రభృతి నాన్యసమక్షమఞ్జః
స్థాతుంస్త్వయాభిరమితా బత పారయామః

నీతో కలసి ఉంటే తప్ప ఏ పనీ చేయలేము. నిన్ను తప్ప మరొకదాన్ని స్పృశించలేము. నీ నామం తప్ప మరొక దాన్ని తలచలేము. నీ విగ్రహం తప్ప మరి దేన్నీ చూడలేము.  వక్షస్థలములో ఉండమని నివాసం ఏర్పాటు చేసినా అమ్మవారు తులసి దళముతో సేవించబడిన నీ పాదాలనే కోరింది

శ్రీర్యత్పదామ్బుజరజశ్చకమే తులస్యా
లబ్ధ్వాపి వక్షసి పదం కిల భృత్యజుష్టమ్
యస్యాః స్వవీక్షణ ఉతాన్యసురప్రయాసస్
తద్వద్వయం చ తవ పాదరజః ప్రపన్నాః

లక్ష్మీ దేవి కటాక్షం పడాలని బ్రహ్మ రుద్రేంద్రాదులు తపస్సు చేస్తున్నారో అటువంటి లక్ష్మి నీ వక్షస్థలములో ఉండి కూడా నీ పాదాలనే కోరుతున్నది

తన్నః ప్రసీద వృజినార్దన తేऽన్ఘ్రిమూలం
ప్రాప్తా విసృజ్య వసతీస్త్వదుపాసనాశాః
త్వత్సున్దరస్మితనిరీక్షణతీవ్రకామ
తప్తాత్మనాం పురుషభూషణ దేహి దాస్యమ్

సంసారం అంతా విడిచిపెట్టి అని కోరికలూ విడిచిపెట్టి నీ పాద మూలం చేరాము. నిరంతరం నీ సుందరమైన చిరునవ్వుతో కూడుకుని ఉన్న నీ ముఖమండలాన్ని సేవించాలన్న విరహముతో ఉన్న మాకు నీ దాస్యాన్ని ప్రసాదించు.

వీక్ష్యాలకావృతముఖం తవ కుణ్దలశ్రీ
గణ్డస్థలాధరసుధం హసితావలోకమ్
దత్తాభయం చ భుజదణ్డయుగం విలోక్య
వక్షః శ్రియైకరమణం చ భవామ దాస్యః

ముంగురులు కప్పి ఉన్న ముఖం. మకర కుండలాల కాంతితో శోభను పెంచుకున్న కపోలములూ, నవ్వుతో చూచే, అందరికీ అభయం ఇచ్చే నిన్ను చూచి అమ్మవారి మాత్రమే ఆనందించే వక్షస్థలాన్ని చూచి మేము దాసీలమయ్యాము

కా స్త్ర్యఙ్గ తే కలపదాయతవేణుగీత
సమ్మోహితార్యచరితాన్న చలేత్త్రిలోక్యామ్
త్రైలోక్యసౌభగమిదం చ నిరీక్ష్య రూపం
యద్గోద్విజద్రుమమృగాః పులకాన్యబిభ్రన్

నీ వేణు గానం విన్న తరువాత మోహించని స్త్రీ ఎక్కడుంటుంది ఈ ముల్లోకములలో. మూడు లోకాలనూ మోహింపచేయగల ఇంతటి దివ్య మంగళ విగ్రహాన్ని చూచి గోవులూ పక్షులూ మృగములూ చెట్లు కూడా పులకించాయి. జ్ఞ్యానం లేని వాటికే అంత ప్రేమ ఉంటే మనుషులమైన మాకు ఉండదా.

వ్యక్తం భవాన్వ్రజభయార్తిహరోऽభిజాతో
దేవో యథాదిపురుషః సురలోకగోప్తా
తన్నో నిధేహి కరపఙ్కజమార్తబన్ధో
తప్తస్తనేషు చ శిరఃసు చ కిఙ్కరీణామ్

మాకు తెలుసు. నీవు వ్రేపల్లెలో ఉన్న వారి భయాన్ని పోగొట్టడానికి వచ్చావు. నీవు ఆదిపురుషుడవు. అఖిల దేవతా లోకాన్ని కాపాడేవాడవు. నీవే వ్రేపల్లెలో ఉండే మా భయాన్ని పోగొట్టడానికి వచ్చావు. కాబట్టి నీ పాద పద్మాన్ని మా వక్షస్థలములో శిరస్సు మీదా ఉంచి మా తాపాన్ని పోగొట్టు. మా దుఃఖాన్ని పోగొట్టు

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి విక్లవితం తాసాం శ్రుత్వా యోగేశ్వరేశ్వరః
ప్రహస్య సదయం గోపీరాత్మారామోऽప్యరీరమత్

ఈ రీతిలో వారు పలికిన మాటలు విని నవ్వాడు. తత్వం తెలుసుకున్నారు గోపికలు.
వారు స్పష్టముగా చెబితే వారి ఆర్తిని చూచి యోగేశ్వరేశ్వరుడై దయతో ఈ గోపికలతో ఆత్మారాముడైనా వారితో తాను రమించాడు.
సదయం - వాత్సల్యం

తాభిః సమేతాభిరుదారచేష్టితః ప్రియేక్షణోత్ఫుల్లముఖీభిరచ్యుతః
ఉదారహాసద్విజకున్దదీధతిర్వ్యరోచతైణాఙ్క ఇవోడుభిర్వృతః

పరమాత్మ వారితో రమించడానికి సిద్ధపడగా ఆనందముతో విపారిన కృష్ణుని ముఖపద్మాన్ని చూచి, ప్రియున్ని చూడటం వలన శోభిస్తున్న కనులు గల గోపికలతో చూడబడుతున్న కృష్ణుడు
ఉదారమైన నవ్వులతో కొద్దిగా బయలుపడ్డ దంతముల కాంతితో ఉన్న పరమాత్మ ముఖం నక్షత్రములతో కూడిన చంద్రుని కాంతి వలే ఉన్నది (ముఖం చంద్రుడు, నక్షత్రాలు పలు వరుసలు)
ఇక్కడ ద్విజములంటే దంతములు

ఉపగీయమాన ఉద్గాయన్వనితాశతయూథపః
మాలాం బిభ్రద్వైజయన్తీం వ్యచరన్మణ్డయన్వనమ్

గోపికా సైన్యముచే గానం చేయబడుతూ వైజయంతీ మాల ధరించి బృందావనం అంతా సంచరించాడు.

నద్యాః పులినమావిశ్య గోపీభిర్హిమవాలుకమ్
జుష్టం తత్తరలానన్ది కుముదామోదవాయునా

చల్లని ఇసుక కలిగిన నదీతీరానికి వచ్చాడు. ముఖ సుగంధముతో పరమాత్మ ఆనందించాడు

బాహుప్రసారపరిరమ్భకరాలకోరు నీవీస్తనాలభననర్మనఖాగ్రపాతైః
క్ష్వేల్యావలోకహసితైర్వ్రజసున్దరీణాముత్తమ్భయన్రతిపతిం రమయాం చకార

ఆ గోపికలతో గోపికలలో మన్మధున్ని ప్రేరేపిస్తూ, మన్మధోద్రేకాన్ని గోపికలలో కలిగిస్తూ రమించాడు

ఏవం భగవతః కృష్ణాల్లబ్ధమానా మహాత్మనః
ఆత్మానం మేనిరే స్త్రీణాం మానిన్యో హ్యధికం భువి

కృష్ణ పరమాత్మతో ఇంత గొప్ప మన్ననను పొందారు. ప్రపంచములో మా అంత అదృష్టవంతులైన స్త్రీలు లేరు. పరమాత్మ యొక్క అనుగ్రహాన్ని పొందిన మా కన్నా గొప్పవారు ఎవరు

తాసాం తత్సౌభగమదం వీక్ష్య మానం చ కేశవః
ప్రశమాయ ప్రసాదాయ తత్రైవాన్తరధీయత

పరమాత్మ ఎపుడూ గర్వాన్ని సహించడు. గోపికల ప్రవృత్తిని చూచాడు కృష్ణుడు. వారి సౌభాగ్య మదాన్నీ అభిమానాన్నీ చూచి, భర్తగా ఉన్న తాను అది పోగొట్టాలని సంకల్పించాడు. వారిని అనుగ్రహించడానికి గర్వాన్ని తగ్గించడానికి వెంటనే అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.


                                             సర్వం శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు

శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై ఎనిమిదవ అధ్యాయం

                                                           ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ

శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై ఎనిమిదవ అధ్యాయం

శ్రీబాదరాయణిరువాచ
ఏకాదశ్యాం నిరాహారః సమభ్యర్చ్య జనార్దనమ్
స్నాతుం నన్దస్తు కాలిన్ద్యాం ద్వాదశ్యాం జలమావిశత్

ఒక ఏకాదశి నాడు, నందుడు ఉపవాసముండి జనార్దనుని పూజించి ద్వాదశి ఘడియలు వస్తున్నప్పుడు యమునా నదిలో స్నానానికి దిగాడు.

తం గృహీత్వానయద్భృత్యో వరుణస్యాసురోऽన్తికమ్
అవజ్ఞాయాసురీం వేలాం ప్రవిష్టముదకం నిశి

నిశి రాత్రిన నదిలో దిగి నందున, అది దిగకూడని వేళ కావడము వలన వరుణ దూత ఆయనను పాశములతో బంధించి వరుణ లోకానికి తీసుకు వెళ్ళాడు

చుక్రుశుస్తమపశ్యన్తః కృష్ణ రామేతి గోపకాః
భగవాంస్తదుపశ్రుత్య పితరం వరుణాహృతమ్
తదన్తికం గతో రాజన్స్వానామభయదో విభుః

నందుడు కనిపించకపోవడముతో గోపికలూ రామా కృష్ణా అంటూ ఆర్తనాదం చేయగా నందుడిని వరుణ దూతలు అపహరించిన సంగతి తెలుసుకున్నాడు కృష్ణుడు. భక్తులకు అభయాన్ని ప్రసాదించే పరమాత్మ వరుణ సభకు వెళ్ళాడు

ప్రాప్తం వీక్ష్య హృషీకేశం లోకపాలః సపర్యయా
మహత్యా పూజయిత్వాహ తద్దర్శనమహోత్సవః

హృషీకేశుడు రావడం చూచిన లోకపాలకుడు వరుణుడు ఆయనను పూజించి, సపర్యలు చేసి, పరమ ఆనందముతో ఇలా అన్నాడు.

శ్రీవరుణ ఉవాచ
అద్య మే నిభృతో దేహోऽద్యైవార్థోऽధిగతః ప్రభో
త్వత్పాదభాజో భగవన్నవాపుః పారమధ్వనః

నేను దేహం ధరించినందుకు ఇపుడు నా జన్మ సార్ధకమయ్యింది. నీ పాదాలను చేరిన వాడు ఈ సంసారాన్ని దాటగలడు.

నమస్తుభ్యం భగవతే బ్రహ్మణే పరమాత్మనే
న యత్ర శ్రూయతే మాయా లోకసృష్టివికల్పనా

పరమాత్మా పరబ్రహ్మా నీకు నమస్కరాము. అనంతములైన లోకములను సృష్టించడనైకి కావలసిన మాయ నీ దగ్గర పని చేయదు.

అజానతా మామకేన మూఢేనాకార్యవేదినా
ఆనీతోऽయం తవ పితా తద్భవాన్క్షన్తుమర్హతి

తెలియక మూర్ఖుడై మా వాడు మీ తండ్రిని పట్టుకొచ్చాడు, మహానుభావులైన మీరు క్షమించండి.

మమాప్యనుగ్రహం కృష్ణ కర్తుమర్హస్యశేషదృక్
గోవిన్ద నీయతామేష పితా తే పితృవత్సల

నీవు అన్నీ చూసేవాడివి. ఈ పొరబాటు ఎలా జరిగి ఉంటుందో నీకు తెలిసే ఉంటుంది. వారిని క్షమించు. తండ్రిగారి కోసం ఇంత దూరం వచ్చావంటే నీకు తండ్రి మీద చాలా ప్రేమ ఉంది. ఆయనను తీసుకు వెళ్ళండి

శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవం ప్రసాదితః కృష్ణో భగవానీశ్వరేశ్వరః
ఆదాయాగాత్స్వపితరం బన్ధూనాం చావహన్ముదమ్

ఇలా వరుణుడు ప్రార్థిస్తే నాన్నగారిని తీసుకు వచ్చి బందువులకు సంతోషాన్ని కలిగించాడు

నన్దస్త్వతీన్ద్రియం దృష్ట్వా లోకపాలమహోదయమ్
కృష్ణే చ సన్నతిం తేషాం జ్ఞాతిభ్యో విస్మితోऽబ్రవీత్

ఇంటికి వచ్చిన తరువాత నందుడు వరుణ లోకములో కృష్ణ పరమాత్మకు వరుణుడు చేసిన మర్యాద చూసాడు. వరుణ లోక వైభవం చూసాడు. ఇంత పెద్ద వైభవం గల లోకపాలకులు కృష్ణుని మీద అంత భక్తి కలిగి ఉన్నారు. మరి ఈ కృష్ణుడు పిల్లవాడా పెద్దవాడా

తే చౌత్సుక్యధియో రాజన్మత్వా గోపాస్తమీశ్వరమ్
అపి నః స్వగతిం సూక్ష్మాముపాధాస్యదధీశ్వరః

తాను కనులారా చూసినది తన బంధువులకు చెప్పాడు. ఎపుడైతే లోకపాలకులు అందరూ కృష్ణున్ని అంత భయభక్తులతో ఆరాధిస్తున్నారంటే ఈయన లోకపాలకులందరికీ అధిపతి అయి ఉండాలి. ఇన్ని చేసిన వాడు మా అందరికీ ఒక్క సారి ఆయన ఉండే లోకాన్ని చూపితే బాగుండు కదా. అలా చూపుతాడా

ఇతి స్వానాం స భగవాన్విజ్ఞాయాఖిలదృక్స్వయమ్
సఙ్కల్పసిద్ధయే తేషాం కృపయైతదచిన్తయత్

ఇలావారిలో వారు అనుకుంటూ ఉండగా. అన్నీ చూచే వాడైన కృష్ణుడు తనవారి మనసులో ఉండే కోరిక చూచి సరే అలాగే చూపుతా అని భావించాడు.

జనో వై లోక ఏతస్మిన్నవిద్యాకామకర్మభిః
ఉచ్చావచాసు గతిషు న వేద స్వాం గతిం భ్రమన్

మాయతో అజ్ఞ్యానముతో కోరికలతో మోహముతో అనేకమైన వాటితో ఆచరించే పనులతో గొప్పవారిగా పుడుతున్నారు, తక్కువ వారిగా పుడుతున్నారు. కానీ ఇవన్నీ నేను చేసుకున్నందువలనే అవుతున్నాయి అనుకోక అంతా భగవంతుడే చేస్తున్నాడు అని భగవంతుని నిందిస్తున్నారు. వారు చేరుకోవలసిన లోకాన్ని కూడా తెలుసుకోలేకపోతున్నారు.అలా అనుకునే జ్ఞ్యానం వారికి కలగడం లేదు.

ఇతి సఞ్చిన్త్య భగవాన్మహాకారుణికో హరిః
దర్శయామాస లోకం స్వం గోపానాం తమసః పరమ్

గొప్ప దయ గల పరమాత్మ ఇలా అనుకుని వారి కోరిక ఎందుకు కాదనాలని, ప్రకృతి కంటే అవతల ఉన్న తన దివ్య ధామన్ని తను సాక్షాత్కరింపచేసాడు.

సత్యం జ్ఞానమనన్తం యద్బ్రహ్మజ్యోతిః సనాతనమ్
యద్ధి పశ్యన్తి మునయో గుణాపాయే సమాహితాః

త్రికాల అబాధితం, సకల చరాచర జగత్తు యొక్క స్వరూప స్వభావాలకు మూలము, ప్రవృత్తి నివృత్తులకు మూలం, దేశ కాల వస్తు పరిచ్చేద రహితం. అంతటా వ్యాపించి ఉండేది సనాతనమైన జ్యోతి స్వరూపం, త్రిగుణములు తొలగిన తరువాత మునులు ఏ లోకాన్ని చూస్తారో ఆ లోకాన్ని తనవారికి స్వామి చూపాడు.

తే తు బ్రహ్మహ్రదమ్నీతా మగ్నాః కృష్ణేన చోద్ధృతాః
దదృశుర్బ్రహ్మణో లోకం యత్రాక్రూరోऽధ్యగాత్పురా

పరబ్రహ్మ అనే ఒక పెద్ద మడుగులో మునిగారు. మరలా స్వామి వారిని అందులోంచి బయటకు తెచ్చాడు.

నన్దాదయస్తు తం దృష్ట్వా పరమానన్దనివృతాః
కృష్ణం చ తత్ర చ్ఛన్దోభిః స్తూయమానం సువిస్మితాః

అకౄరుడు స్వామిని తీసుకు వెళుతూ యమునా నదిలో సంధ్యావందనానికి దిగి అర్ఘ్యం ఇస్తున్నప్పుడు ఆ జలములో ఏ స్వామినీ లోకాన్నీ చూస్తాడో ఈనాడు గోకులమంతా ఆ లోకాన్ని చూసారు
నందాదుల అందరి సందేహాలు అన్నీ తొలగిపోయాయి. వేద పురాణ శాస్త్ర ఇతిహాసములూ ఋషులు దేవతలూ వేద స్తుతితో ఇక్కడ ఉన్న ఈ స్వామిని స్తోత్రం చేయడం చూసారు. అది చూసి "మాది కేవలం ఊహ కాదు. ఈయన నిజముగా పరమాత్మే అని తెలుసుకున్నారు"


                                                                సర్వం శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు

శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై ఏడవ అధ్యాయం

                                                  ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ

శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై ఏడవ అధ్యాయం

శ్రీశుక ఉవాచ
గోవర్ధనే ధృతే శైలే ఆసారాద్రక్షితే వ్రజే
గోలోకాదావ్రజత్కృష్ణం సురభిః శక్ర ఏవ చ

ఇలా ధారాపాతముతో బాధపడిన వ్రేపల్లెల్ను గోవర్థన పర్వతాన్ని ధరించి స్వామి రక్షిస్తే
గోలోకము నుండి కామధేనువూ ఇంద్రుడూ బయలు దేరి వచ్చారు. అందరూ చూడకుండా రహస్యముగా వచ్చి, చేసిన అపచారానికి సిగ్గుపడుతూ తన కిరీటముతో స్వామి పాదాల మీద పడ్డాడు

వివిక్త ఉపసఙ్గమ్య వ్రీడీతః కృతహేలనః
పస్పర్శ పాదయోరేనం కిరీటేనార్కవర్చసా

దృష్టశ్రుతానుభావోऽస్య కృష్ణస్యామితతేజసః
నష్టత్రిలోకేశమద ఇదమాహ కృతాఞ్జలిః

కనులారా స్వామి ప్రభావం చూసిన తరువాత "నేను త్రిలోకాధిపతిని" అన్న గర్వం పోయింది. చేతులు జోడించి ఇంద్రుడు అంటున్నాడు.

ఇన్ద్ర ఉవాచ
విశుద్ధసత్త్వం తవ ధామ శాన్తం తపోమయం ధ్వస్తరజస్తమస్కమ్
మాయామయోऽయం గుణసమ్ప్రవాహో న విద్యతే తే గ్రహణానుబన్ధః

పరమాత్మా, నీ నివాసం శాంతం. గుణత్రయ ఉత్తేజితం కాదు. ఎప్పుడూ ఒకలాగే ఉంటుంది. రజో గుణ తమో గుణాలు నశించి ఉంటాయి. సంసారమంతా గుణ త్రయముతో ప్రసరిస్తోంది

కుతో ను తద్ధేతవ ఈశ తత్కృతా లోభాదయో యేऽబుధలిన్గభావాః
తథాపి దణ్డం భగవాన్బిభర్తి ధర్మస్య గుప్త్యై ఖలనిగ్రహాయ

జ్ఞ్యానం లేని వారికి కలిగేదే కామ క్రోధాధులు. మాలాంటి దుర్మార్గులను నిగ్రహించడానికీ ధర్మ రక్షణకూ నీవు దండిస్తావు.

పితా గురుస్త్వం జగతామధీశో దురత్యయః కాల ఉపాత్తదణ్డః
హితాయ చేచ్ఛాతనుభిః సమీహసే మానం విధున్వన్జగదీశమానినామ్

నీవే తండ్రివీ గురువువూ జగన్నాధుడివి. నీవే కాలానివీ, దండం విధించేవాడివి, లోకహితంకోసం అనుకున్న రూపముతో అవతరిస్తున్నావు. మేము లోకేశులం అని గర్వించే వారి గర్వాన్ని అణచడానికి అవతరిస్తున్నావు. నాలాంటి అజ్ఞ్యానులు మేమే లోకేశులం అని గర్వించి నిన్ను చూసి అభయాన్ని పొందుతున్నాము

యే మద్విధాజ్ఞా జగదీశమానినస్త్వాం వీక్ష్య కాలేऽభయమాశు తన్మదమ్
హిత్వార్యమార్గం ప్రభజన్త్యపస్మయా ఈహా ఖలానామపి తేऽనుశాసనమ్

ఎలా సాధువులను కాపాడతావో దుష్టులనుకూడా వారి గర్వాన్ని అణచి కాపాడతావు

స త్వం మమైశ్వర్యమదప్లుతస్య కృతాగసస్తేऽవిదుషః ప్రభావమ్
క్షన్తుం ప్రభోऽథార్హసి మూఢచేతసో మైవం పునర్భూన్మతిరీశ మేऽసతీ

ఐశ్వర్య మదముతో ఉన్న నేను గర్వించి తప్పు చేసాను. నీ ప్రభావాన్ని తెలియని నా అపరాధాన్ని క్షమించండి.నా గర్వాన్ని నీవు అణచావు

తవావతారోऽయమధోక్షజేహ భువో భరాణామురుభారజన్మనామ్
చమూపతీనామభవాయ దేవ భవాయ యుష్మచ్చరణానువర్తినామ్

తమనే తాము పోషించుకుంటున్నామనే గర్వముతో భూమికి భారం కలిగించే సేనాధిపతులనూ రాక్షసులనూ రాజులను సంహరించి నీ పాదాలను చేరిన వారికి క్షేమం కలిగించడానికి నీ అవతారం . మహానుభావుడవైన పరమాత్మా నీకు నమస్కారం. వాసుదేవ కృష్ణ పరమాత్మకు నమస్కారం

నమస్తుభ్యం భగవతే పురుషాయ మహాత్మనే
వాసుదేవాయ కృష్ణాయ సాత్వతాం పతయే నమః

స్వచ్ఛన్దోపాత్తదేహాయ విశుద్ధజ్ఞానమూర్తయే
సర్వస్మై సర్వబీజాయ సర్వభూతాత్మనే నమః

నీకుగా నీవు సంకల్పించుకుని దేహాన్ని తెచ్చుకున్నావు విశుద్ధ జ్ఞ్యాన స్వరూపిడివి, అన్నీ నీవే , అన్ని బీజములూ , అన్ని ప్రాణుల స్వరూపాలూ నీవే. నేను ఈ వ్రేపల్లెను ధ్వంసం చేయాలని ధారాపాతములతో వర్షించాను. కోపముతో గర్వముతో ఈ పని చెస్తే, అలాంటి నన్ను కూడా నీవు  అనుగ్రహించావు. నా గర్వం అంతా ధ్వంసం అయ్యింది, నా ప్రయత్నం వ్యర్థమయ్యింది. పరమాత్మవూ గురువువూ స్వామివీ ఐన నిన్ను శరణు వేడుతున్నాను.

మయేదం భగవన్గోష్ఠ నాశాయాసారవాయుభిః
చేష్టితం విహతే యజ్ఞే మానినా తీవ్రమన్యునా

త్వయేశానుగృహీతోऽస్మి ధ్వస్తస్తమ్భో వృథోద్యమః
ఈశ్వరం గురుమాత్మానం త్వామహం శరణం గతః

శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవం సఙ్కీర్తితః కృష్ణో మఘోనా భగవానముమ్
మేఘగమ్భీరయా వాచా ప్రహసన్నిదమబ్రవీత్

ఇలా ఇంద్రుడు స్తోత్రం చేస్తే మేఘ గంభీరమైన వాక్కుతో ఇలా అన్నాడు

శ్రీభగవానువాచ
మయా తేऽకారి మఘవన్మఖభఙ్గోऽనుగృహ్ణతా
మదనుస్మృతయే నిత్యం మత్తస్యేన్ద్రశ్రియా భృశమ్

నిన్ను అనుగ్రహించ దలచే నీ యజ్ఞ్యాన్ని నేను భంగం చేసాను. నేనే ఇంద్రున్నని ఐశ్వర్య గర్వం పెరిగి నన్ను మరచావు. మళ్ళీ  నన్ను జ్ఞ్యాపకం ఉంచుకోవడానికీ నిరంతరం నన్ను స్మరించడానికీ ఇలా చేసాను.

మామైశ్వర్యశ్రీమదాన్ధో దణ్డ పాణిం న పశ్యతి
తం భ్రంశయామి సమ్పద్భ్యో యస్య చేచ్ఛామ్యనుగ్రహమ్

ఐశ్వర్య శ్రీ మదముతో ఉన్నవాడు చేసిన తప్పుకు నిరంతరం శిక్ష వేయడానికి దండధారి అయి సిద్ధముగా ఉంటాను. ఐశ్వర్య మద మత్తులకు ఈ విషయం తెలియదు.

నేను ఎవరిని అనుగ్రహించాలనుకుంటానో వారిని సంపదలనుండి భ్రష్టు పట్టిస్తాను

గమ్యతాం శక్ర భద్రం వః క్రియతాం మేऽనుశాసనమ్
స్థీయతాం స్వాధికారేషు యుక్తైర్వః స్తమ్భవర్జితైః

స్వర్గానికి వెళ్ళి నేను చెప్పినట్లు విను. నా శాసనాన్ని పాలించు. నీ ధర్మం నీవు చేయి. గర్వం లేకుండా మీ మీ అధికారాలలో ఉండండి. బుద్ధి తెచ్చుకుని ప్రవర్తించండి

అథాహ సురభిః కృష్ణమభివన్ద్య మనస్వినీ
స్వసన్తానైరుపామన్త్ర్య గోపరూపిణమీశ్వరమ్

అపుడు కామధేనువు పరమాత్మకు నమస్కరించి తన సంతానమైన గోవులతో కలసి, గోరూపి ఐన ఈశ్వరునికి

సురభిరువాచ
కృష్ణ కృష్ణ మహాయోగిన్విశ్వాత్మన్విశ్వసమ్భవ
భవతా లోకనాథేన సనాథా వయమచ్యుత

త్వం నః పరమకం దైవం త్వం న ఇన్ద్రో జగత్పతే
భవాయ భవ గోవిప్ర దేవానాం యే చ సాధవః

పరమాత్మ సకల జగద్స్వరూపా, మహాయోగీ, సకల ప్రపంచాన్నీ సృష్టించిన వాడా, నీలాంటి లోకనాధులు ఉండడం వలనే మేము సనాధులం (దిక్కు ఉన్నవారం) అయ్యాము. నీవే పరదైవానివి, నీవే మాకు ఇంద్రుడవు
గోవులకూ బ్రాహ్మణులకూ దేవతలకూ సజ్జనులకూ క్షేమాన్ని ప్రసాదించు

ఇన్ద్రం నస్త్వాభిషేక్ష్యామో బ్రహ్మణా చోదితా వయమ్
అవతీర్ణోऽసి విశ్వాత్మన్భూమేర్భారాపనుత్తయే

చతుర్ముఖ బ్రహ్మ మమ్ము పంపాడు నీకు గోవిందుడిగా అభిషేకం చేయమని. భూభారాన్ని తొలగించడానికి నీవు అవతరించావు. అటువంటి నిన్ను మేము పూజిస్తాము.

శృశుక ఉవాచ
ఏవం కృష్ణముపామన్త్ర్య సురభిః పయసాత్మనః
జలైరాకాశగఙ్గాయా ఐరావతకరోద్ధృతైః

ఐరావతం తన తొండములతో ఆకాశ గంగను చిమ్మింది. కామధేనువు తన పాలతో

ఇన్ద్రః సురర్షిభిః సాకం చోదితో దేవమాతృభిః
అభ్యసిఞ్చత దాశార్హం గోవిన్ద ఇతి చాభ్యధాత్

దేవేంద్రుడు సకల దేవతా ఋషులతో దేవమాతలతో కలసి , దేవర్షులూ దిగ్పాలకులూ కలసి స్వామిని గోవిందుడిగా అభిషేకం చేసారు.

తత్రాగతాస్తుమ్బురునారదాదయో గన్ధర్వవిద్యాధరసిద్ధచారణాః
జగుర్యశో లోకమలాపహం హరేః సురాఙ్గనాః సన్ననృతుర్ముదాన్వితాః

పరమాత్మకు అభిషేకం జరుగుతూ ఉంటే తుంబురు నారదాదులూ గంధర్వ సిద్ధ చరణాదులూ విద్యాధరులూ  మొదలైన వారు ఆయన కీర్తిని గానం చేసారు
దేవతా స్త్రీలు నాట్యం చేసారు

తం తుష్టువుర్దేవనికాయకేతవో హ్యవాకిరంశ్చాద్భుతపుష్పవృష్టిభిః
లోకాః పరాం నిర్వృతిమాప్నువంస్త్రయో గావస్తదా గామనయన్పయోద్రుతామ్

అఖిల దేవతా లోకాలలో ఉండే దేవతలనదరూ ఏకకంఠముతో పరమాత్మను స్తోత్రం చేసారు. లెక్కలేనన్ని పుష్పాలతో స్వామిని కప్పేసారు,పూలతో ఉన్న గోవర్ధనములా ఉన్నాడు స్వామి
మూడు లోకాలూ ఎన్నడూ లేని ఆనందాన్ని పొందాయి. భూలోకం మొత్తం గోవుల పాలతో నిండిపోయింది. అన్ని గోవులూ పాలను  వర్షించాయి.  ఆకాశమునుండి ఆకాశగంగ, కామధేనువు. 

నానారసౌఘాః సరితో వృక్షా ఆసన్మధుస్రవాః
అకృష్టపచ్యౌషధయో గిరయోऽబిభ్రనున్మణీన్

అంతేకాకుండా ఎక్కడెక్కడి నదులూ కూడా తమ రసాన్ని తీసుకు వచ్చి అభిషేకం చేసాయి, చెట్లు తీగలతో, పళ్ళు తన రసాలతో అభిషేకం చేయాసి. అన్ని వనస్పతులు వనౌషధములూ నదులు వృక్షములూ పర్వతములూ, పర్వతాలు తమ  పర్వత ప్రాంతాలలో ఉన్న తేనెను స్వామి మీద కురిపించాయి. మూడు లోకాలలో ఉన్న అనంతమైన దేవతలూ ఋషులు అందరూ అభిషేకం చేసారు. గోలోకమే భూలోకమయ్యిందేమో అనిపించేట్లుగా ఉంది. ఈ అనుభూతి వచ్చిన వారందరూ పొందారు.

కృష్ణేऽభిషిక్త ఏతాని సర్వాణి కురునన్దన
నిర్వైరాణ్యభవంస్తాత క్రూరాణ్యపి నిసర్గతః

భూమి దున్నకుండానే విత్తనం వేయకుండానే ఇంతకాలం చుట్టుపక్కల వారు ఏ ఏ పంటలు వేసారో ఆ పంటలన్నీ భూమిని పెకిలించుకుని వచ్చి స్వామిని అభిషేకించాయి.పాలూ నీరూ పళ్ళూ అమృతం తేనే, దున్నకుండానే పంటపండి ధాన్యం ,
ఏనుగులు కూడా మదజలాన్ని తెచ్చి వర్షించాయి. (పాద్మములో చెప్పబడి ఉంది - ఆ ఏనుగులను సింహాలు మోసుకుని వచ్చాయి మద జలం వర్షించమని. కృరమృగాలు కూడా సహజముగానే తమ వైరాన్ని విడిచిపెట్టాయి, )చెట్లూ పుట్టలూ గుహలూ గనులూ అన్నీ వచ్చాయి. 

ఇతి గోగోకులపతిం గోవిన్దమభిషిచ్య సః
అనుజ్ఞాతో యయౌ శక్రో వృతో దేవాదిభిర్దివమ్

గోకుల పతి ఐన స్వామిని గోవిందుడిగా అభిషేకం చేసాయి. చేసిన తరువాత స్వామి వద్ద ఆజ్ఞ్య పొంది అందరినీ తీసుకుని ఎంత వేగముగా వచ్చారో అంత వేగముగా తమ లోకాలకు వెళ్ళారు. 

                                               సర్వం శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు

శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై ఆరవ అధ్యాయం

                                                         ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ

శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై ఆరవ అధ్యాయం

శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవంవిధాని కర్మాణి గోపాః కృష్ణస్య వీక్ష్య తే
అతద్వీర్యవిదః ప్రోచుః సమభ్యేత్య సువిస్మితాః

ఇలాంటి చాలా  పనులను చూసి పరమాత్మ ప్రభావం తెలియని వారు కాబట్టి, అందరూ ఒక చోట కూర్చుని "పిల్లవాడు ఇన్ని అద్భుత చేష్టితములు ఎలా చేస్తున్నాడు. ఈయన ఏ గొప్పవాడో అయి ఉంటాడు. అంతటి వాడు ఇలాంటి మనలో ఎందుకు పుట్టాడు"

బాలకస్య యదేతాని కర్మాణ్యత్యద్భుతాని వై
కథమర్హత్యసౌ జన్మ గ్రామ్యేష్వాత్మజుగుప్సితమ్

యః సప్తహాయనో బాలః కరేణైకేన లీలయా
కథం బిభ్రద్గిరివరం పుష్కరం గజరాడివ

పిల్లవాడి వయసు ఇపుడు ఏడేళ్ళు. పద్మాన్ని ఏనుగు ధరించినట్లు 

తోకేనామీలితాక్షేణ పూతనాయా మహౌజసః
పీతః స్తనః సహ ప్రాణైః కాలేనేవ వయస్తనోః

కనులు తెరవని కడు చిన్ని పాపడై పూతన చనుబాలు తాగాడు (అపుడు పది రోజుల లోపు పిల్లవాడు)

హిన్వతోऽధః శయానస్య మాస్యస్య చరణావుదక్
అనోऽపతద్విపర్యస్తం రుదతః ప్రపదాహతమ్

ఏకహాయన ఆసీనో హ్రియమాణో విహాయసా
దైత్యేన యస్తృణావర్తమహన్కణ్ఠగ్రహాతురమ్

బండి కింద మూడు నెలల పిల్లవాడు పడుకుంటే పాదాలు జాపి , ఆ బండి కూడా బోల్తా పడింది. సుడిగాలి తీసుకు పోతే వాన్ని కూడా చంపేసాడు

క్వచిద్ధైయఙ్గవస్తైన్యే మాత్రా బద్ధ ఉదూఖలే
గచ్ఛన్నర్జునయోర్మధ్యే బాహుభ్యాం తావపాతయత్

మరీ పిల్లవాడిగా ఉన్నపుడు పెరుగూపాలూ ఒంపేస్తే తల్లి కట్టేస్తే చేతులతో రోలు లాక్కు పోయి చెట్లను పడగొట్టాడు

వనే సఞ్చారయన్వత్సాన్సరామో బాలకైర్వృతః
హన్తుకామం బకం దోర్భ్యాం ముఖతోऽరిమపాటయత్

వత్సారురున్ని అడవిలో తిరుగుతూ, వెలగచెట్టు రూపములో ఉన్న కపిథ్థాసురున్ని, గార్దభ రూపములో ఉన్న ధేనుకాసురున్నీ బంధువులతో కలిపి చంపాడు. తాల వనం అందరూ వెళ్ళేట్లు చేసాడు

వత్సేషు వత్సరూపేణ ప్రవిశన్తం జిఘాంసయా
హత్వా న్యపాతయత్తేన కపిత్థాని చ లీలయా

హత్వా రాసభదైతేయం తద్బన్ధూంశ్చ బలాన్వితః
చక్రే తాలవనం క్షేమం పరిపక్వఫలాన్వితమ్

ప్రలమ్బం ఘాతయిత్వోగ్రం బలేన బలశాలినా
అమోచయద్వ్రజపశూన్గోపాంశ్చారణ్యవహ్నితః

గోపాలబాలురకు రాక్షస బాధను తొలగించాడు

ఆశీవిషతమాహీన్ద్రం దమిత్వా విమదం హ్రదాత్
ప్రసహ్యోద్వాస్య యమునాం చక్రేऽసౌ నిర్విషోదకామ్

కాళీయ హ్రదములో విష సర్పాన్ని దూరముగ పంపి యమునా జలాన్ని పవిత్రం చేసాడు.

దుస్త్యజశ్చానురాగోऽస్మిన్సర్వేషాం నో వ్రజౌకసామ్
నన్ద తే తనయేऽస్మాసు తస్యాప్యౌత్పత్తికః కథమ్

ప్రపంచములో పిల్లవాడు అందముగా ఉన్నా ముద్దు చేసినా, అందరికీ అందముగా ఉండడు, అందరూ ముద్దు చేయరు. ఎలాంటి వాడైనా కొందరు విసుక్కుంటారు. కానీ కృష్ణున్ని వ్రేపల్లెలో ఉన్నవారందరూ, పశువులూ, చెట్లూ పుట్టలూ కూడా ప్రేమిస్తున్నాయి. వెళ్ళకూడదని అనుకుంటూనే కృష్ణుడి వద్దకు వెళతారు.

క్వ సప్తహాయనో బాలః క్వ మహాద్రివిధారణమ్
తతో నో జాయతే శఙ్కా వ్రజనాథ తవాత్మజే

ఎంత కష్టపడ్డా ఇతని అనురాగాన్ని విడువలేకున్నాము. నీ కొడుకుగా పుట్టడం మనలో పుట్టడం, వ్రేపల్లెలో పుట్టడం ఎలా జరిగింది. ఏడేళ్ళ పిల్లవాడు పర్వతాన్ని ఎలా లేపాడు. ఇది అనుమానించదగా విషయమే. ఇతను మన పిల్లవాడు కాడు. ఇతను చాలా చాలా గొప్పవాడు

శ్రీనన్ద ఉవాచ
శ్రూయతాం మే వచో గోపా వ్యేతు శఙ్కా చ వోऽర్భకే
ఏనమ్కుమారముద్దిశ్య గర్గో మే యదువాచ హ

వర్ణాస్త్రయః కిలాస్యాసన్గృహ్ణతోऽనుయుగం తనూః
శుక్లో రక్తస్తథా పీత ఇదానీం కృష్ణతాం గతః

ప్రాగయం వసుదేవస్య క్వచిజ్జాతస్తవాత్మజః
వాసుదేవ ఇతి శ్రీమానభిజ్ఞాః సమ్ప్రచక్షతే

గర్గుడు కృష్ణునికి నామకరణం చేస్తూ అన్న మాటలు చెబుతాను. ఈయన ఒక్కో యుగములో ఒక్కో రంగుతో పుడతాడట. ఇపుడు తమో గుణం అధికముగా ఉండుటచే నల్ల రంగులో పుట్టాడు. అంతకు ముందు తెలుపు ఎరుపు రంగులలో పుట్టాడట. పూర్వ జన్మలో ఈయన వసుదేవుని కుమారుడట. అందుకే ఈయనను వాసుదేవుడు అంటారట.

బహూని సన్తి నామాని రూపాణి చ సుతస్య తే
గుణ కర్మానురూపాణి తాన్యహం వేద నో జనాః

ఇతనికి చాలా పేర్లూ రూపాలూ ఉన్నాయట. అవి ఇతరులకు తెలియదు అని చెప్పాడు.

ఏష వః శ్రేయ ఆధాస్యద్గోపగోకులనన్దనః
అనేన సర్వదుర్గాణి యూయమఞ్జస్తరిష్యథ

ఇతను మనకు గొప్ప శ్రేయస్సు అందిస్తాడు. ఎన్నో కష్టసాధ్యమైన ఆపదలను సులహ్బముగా దాటుతామనీ,

పురానేన వ్రజపతే సాధవో దస్యుపీడితాః
అరాజకే రక్ష్యమాణా జిగ్యుర్దస్యూన్సమేధితాః

పూర్వకాలములో దుర్జనులను సంహరించి సజ్జనులను కాపాడాడు.

య ఏతస్మిన్మహాభాగే ప్రీతిం కుర్వన్తి మానవాః
నారయోऽభిభవన్త్యేతాన్విష్ణుపక్షానివాసురాః

ఈయనను ఎవరు ప్రేమిస్తారు వారిని శత్రువులు బాధించరూ ఆపదలు రావు, విష్ణు పక్షం వారిని రాక్షసులు బాధించలేనట్లుగా

తస్మాన్నన్ద కుమారోऽయం నారాయణసమో గుణైః
శ్రియా కీర్త్యానుభావేన తత్కర్మసు న విస్మయః

నీ కుమారుడే ఐనా నారాయణుడంతటి వాడు. శ్రీ కీర్తీ ప్రభావములో నారాయణుడంతటి వాడు.ఇతను ఏమి చేసినా ఆశ్చర్యపడవలసిన పని లేదు అని చెప్పి గర్గుడు ఇంటికి వెళ్ళాడు

ఇత్యద్ధా మాం సమాదిశ్య గర్గే చ స్వగృహం గతే
మన్యే నారాయణస్యాంశం కృష్ణమక్లిష్టకారిణమ్

అప్పటి నుంచీ నేను ఈయనను నారాయణుడనే అనుకుంటున్నాను. ప్రతీ పనినీ కష్టపడకుండా సులభముగా చేసే నారాయణుడే.

ఇతి నన్దవచః శ్రుత్వా గర్గగీతం తం వ్రజౌకసః
ముదితా నన్దమానర్చుః కృష్ణం చ గతవిస్మయాః

ఇలా అంటూ, గర్గుడు  మాటలు స్మరించుకుని అందరికీ చెప్పి, అది విన్న గోపాలకులు వారు చూసినా విన్న పనులు తలచుకున్నారు

దేవే వర్షతి యజ్ఞవిప్లవరుషా వజ్రాస్మవర్షానిలైః
సీదత్పాలపశుస్త్రియాత్మశరణం దృష్ట్వానుకమ్ప్యుత్స్మయన్
ఉత్పాట్యైకకరేణ శైలమబలో లీలోచ్ఛిలీన్ధ్రం యథా
బిభ్రద్గోష్ఠమపాన్మహేన్ద్రమదభిత్ప్రీయాన్న ఇన్ద్రో గవామ్

ఇంద్రుడు రాళ్ళతో నీళ్ళతో వ్రేపల్లెలో ప్రళయం సృష్టిస్తే, పరమాత్మను గోపాలురూ స్త్రీలూ గోవులూ శరణు వేడితే, ఆ స్వామి, దయ కలవాడై చిరునవ్వు నవ్వి, ఒక చేత్తో పుట్టగొడుగు ఎత్తినట్లుగా పర్వతాన్ని ఎత్త్తి వ్రేపల్లెను కాపాడి మహేంద్ర గర్వాన్ని అణచి, గోవిందుడయ్యాడు.

                                             సర్వం శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు

శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై ఐదవ అధ్యాయం

                                                         ఓం నమోభగవతే వాసుదేవాయ
శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై ఐదవ అధ్యాయం

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇన్ద్రస్తదాత్మనః పూజాం విజ్ఞాయ విహతాం నృప
గోపేభ్యః కృష్ణనాథేభ్యో నన్దాదిభ్యశ్చుకోప హ

ఇది తెలుసుకున్న ఇంద్రుడు కోపించాడు

గణం సాంవర్తకం నామ మేఘానాం చాన్తకారీణామ్
ఇన్ద్రః ప్రచోదయత్క్రుద్ధో వాక్యం చాహేశమాన్యుత

ప్రళయ కాలములో వచ్చే సంవర్దక మేఘాలను పిలిపించి వాటితో "అడవిలో ఉండే గొల్లవారికి ఐశ్వర్య మదం ఎక్కింది. ఒక మనిషి చెప్పిన మాటలు పట్టుకుని దేవహేళనం చేసారు. యజ్ఞ్య యాగములూ ధర్మములూ వేదములో చెప్పబడినవి. అది వదిలిపెట్టి సంసారమును దాటగలరా.

అహో శ్రీమదమాహాత్మ్యం గోపానాం కాననౌకసామ్
కృష్ణం మర్త్యముపాశ్రిత్య యే చక్రుర్దేవహేలనమ్

వాచాలుడూ బాలుడూ సరిగా బుద్ధి పని చేయనివాడు, అజ్ఞ్యాని ఐన వాడు, పండితుడని భ్రమించేవాడైన కృష్ణున్ని ఆశ్రయించి గోపాలురు నాకు అప్రియం చేసారు

యథాదృఢైః కర్మమయైః క్రతుభిర్నామనౌనిభైః
విద్యామాన్వీక్షికీం హిత్వా తితీర్షన్తి భవార్ణవమ్

వాచాలం బాలిశం స్తబ్ధమజ్ఞం పణ్డితమానినమ్
కృష్ణం మర్త్యముపాశ్రిత్య గోపా మే చక్రురప్రియమ్

ఏషాం శ్రియావలిప్తానాం కృష్ణేనాధ్మాపితాత్మనామ్
ధునుత శ్రీమదస్తమ్భం పశూన్నయత సఙ్క్షయమ్

ఇలా సంపదలతో మదించిన వీరి పశువులనూ శిశువులనూ క్షయింపచేసి వీరి శ్రీమదాన్ని పోగొట్టండి. ఐరావతం ఎక్కి నేను కూడా మీ వెంట వస్తున్నాను. నందుని వ్రేపల్లెను ధ్వంసం చేయండి అని

అహం చైరావతం నాగమారుహ్యానువ్రజే వ్రజమ్
మరుద్గణైర్మహావేగైర్నన్దగోష్ఠజిఘాంసయా

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్థం మఘవతాజ్ఞప్తా మేఘా నిర్ముక్తబన్ధనాః
నన్దగోకులమాసారైః పీడయామాసురోజసా

ఐరావతాన్ని అధిరోహించి ఇంద్రుడు వచ్చాడు. ఇంద్రుడు మేఘాలను పశువులను కట్టేసినట్లు కట్టి, ఆ గొళుసులను విప్పాడు. అవి ధారాపాతాలతో నదవ్రజాన్ని పీడిస్తున్నాయి..

విద్యోతమానా విద్యుద్భిః స్తనన్తః స్తనయిత్నుభిః
తీవ్రైర్మరుద్గణైర్నున్నా వవృషుర్జలశర్కరాః

 మెరుపులూ ఉరుములూ వడగళ్ళు, ఏనుగు తొండం వంటి ధారలతో ఉంది. 

స్థూణాస్థూలా వర్షధారా ముఞ్చత్స్వభ్రేష్వభీక్ష్ణశః
జలౌఘైః ప్లావ్యమానా భూర్నాదృశ్యత నతోన్నతమ్

అత్యాసారాతివాతేన పశవో జాతవేపనాః
గోపా గోప్యశ్చ శీతార్తా గోవిన్దం శరణం యయుః

పశువులకు వణుకు పుట్టింది. అందరూ స్వామిని శరణు వేడారు

శిరః సుతాంశ్చ కాయేన ప్రచ్ఛాద్యాసారపీడితాః
వేపమానా భగవతః పాదమూలముపాయయుః

ఆవులు కూడా దూడలను తీసుకుని కృష్ణుని వద్దకు వచ్చారు.

కృష్ణ కృష్ణ మహాభాగ త్వన్నాథం గోకులం ప్రభో
త్రాతుమర్హసి దేవాన్నః కుపితాద్భక్తవత్సల

ఇంద్రునికి కోపం వచ్చింది నీవు కాపాడాలి. రాళ్ళ వాన కురిపిస్తున్నాడు. మమ్ము కాపాడు.

శిలావర్షాతివాతేన హన్యమానమచేతనమ్
నిరీక్ష్య భగవాన్మేనే కుపితేన్ద్రకృతం హరిః

అపర్త్వత్యుల్బణం వర్షమతివాతం శిలామయమ్
స్వయాగే విహతేऽస్మాభిరిన్ద్రో నాశాయ వర్షతి

తత్ర ప్రతివిధిం సమ్యగాత్మయోగేన సాధయే
లోకేశమానినాం మౌఢ్యాద్ధనిష్యే శ్రీమదం తమః

ఋతువు కాని ఋతువులో ఈ వాన వస్తున్నది. తన యాగం అడ్డుకున్నందుకు కోపం వచ్చి మనను నశింపచేయడానికి ఇంద్రుడు వర్షిస్తున్నాడు. నేను దీనికి ప్రతీకారం చేస్తాను. లోకపాలకులమనుకునేవారి  మదాన్ని హరిస్తాను.

న హి సద్భావయుక్తానాం సురాణామీశవిస్మయః
మత్తోऽసతాం మానభఙ్గః ప్రశమాయోపకల్పతే

ఇపుడు  భంగం చేయకుంటే ఆ గర్వం మరి కాస్త పెరుగుతుంది

తస్మాన్మచ్ఛరణం గోష్ఠం మన్నాథం మత్పరిగ్రహమ్
గోపాయే స్వాత్మయోగేన సోऽయం మే వ్రత ఆహితః

మంచి భావన ఉన్న దేవతలకు గర్వం రాదు. అలా వచ్చిందంటే వారికి దండనే సరి ఐన మార్గం. అదే శాంతికి ఉపయోగిస్తుంది. నా  యోగముతో వీరిని కాపాడతాను. వీరు నా వ్రతం చేసారు. వీరు నన్నే ఆరాధించారు

ఇత్యుక్త్వైకేన హస్తేన కృత్వా గోవర్ధనాచలమ్
దధార లీలయా విష్ణుశ్ఛత్రాకమివ బాలకః

ఇలా అని పుట్టగొడుగుని పిల్లవాడుపట్టుకున్నట్లుగా ఒక చేత్తో గోవర్థనాన్ని పట్టుకున్నాడు.

అథాహ భగవాన్గోపాన్హేऽమ్బ తాత వ్రజౌకసః
యథోపజోషం విశత గిరిగర్తం సగోధనాః

అమ్మా నాన్నా వ్రేపల్లెవాసులారా, మీ ఆవులూ దూడలను తీసుకుని ఆహారము తీసుకు రండి,

న త్రాస ఇహ వః కార్యో మద్ధస్తాద్రినిపాతనాత్
వాతవర్షభయేనాలం తత్త్రాణం విహితం హి వః

ఏదో పిల్లవాడు కొండను పట్టుకున్నాడు, మోయలేడేమో అని సందేహించవద్దు.మనం కొలిచింది గోవర్ధనన్నే కాబట్టి అదే మనని కాపాడుతుంది

తథా నిర్వివిశుర్గర్తం కృష్ణాశ్వాసితమానసః
యథావకాశం సధనాః సవ్రజాః సోపజీవినః

అందరూ వచ్చి పర్వతం కింద చేరారు. అవకాశం ఉన్నంత వరకూ ఆహారాన్ని మూటకట్టుకుని వచ్చారు.

క్షుత్తృడ్వ్యథాం సుఖాపేక్షాం హిత్వా తైర్వ్రజవాసిభిః
వీక్ష్యమాణో దధారాద్రిం సప్తాహం నాచలత్పదాత్

ఏడు రోజులు ఆగకుండా కురిసాడు పర్జన్యుడు. పరమాత్మ ఏడు రోజుల పాటు కాళ్ళూ చేతులూ వేళ్ళూ కూడా కదపలేదు

కృష్ణయోగానుభావం తం నిశమ్యేన్ద్రోऽతివిస్మితః
నిస్తమ్భో భ్రష్టసఙ్కల్పః స్వాన్మేఘాన్సన్న్యవారయత్

ఇది చూసిన ఇంద్రుడు ఆశ్చర్యం చెంది, గర్వం పోయి, సంకల్పం భ్రష్టమయ్యింది, అని తెలుసుకుని తన మేఘాలను వెనక్కు మళ్ళించాడు.

ఖం వ్యభ్రముదితాదిత్యం వాతవర్షం చ దారుణమ్
నిశమ్యోపరతం గోపాన్గోవర్ధనధరోऽబ్రవీత్

ఆకాశములో మబ్బులు పోయి సూర్యభగవానుడు కనపడగానే కృష్ణుడు అన్నాడు

నిర్యాత త్యజత త్రాసం గోపాః సస్త్రీధనార్భకాః
ఉపారతం వాతవర్షం వ్యుదప్రాయాశ్చ నిమ్నగాః

వెళ్ళండి, భయాన్ని విడిచిపెట్టండి, వర్షం తగ్గిపోయింది. నదులు కూడా ఉపశమించాయి.

తతస్తే నిర్యయుర్గోపాః స్వం స్వమాదాయ గోధనమ్
శకటోఢోపకరణం స్త్రీబాలస్థవిరాః శనైః

గోవులను తీసుకుని ఇంటికి వెళ్ళారు. వృద్ధులూ బాలురూ స్త్రీలూ బళ్ళూ అన్నీ తీసుకుని, వెళ్ళగా.

భగవానపి తం శైలం స్వస్థానే పూర్వవత్ప్రభుః
పశ్యతాం సర్వభూతానాం స్థాపయామాస లీలయా

పర్వతాన్ని యధాస్థానములో అందరూ చూస్తుండగా అక్కడే లీలగా అనాయాసముగా పెట్టాడు

తం ప్రేమవేగాన్నిర్భృతా వ్రజౌకసో
యథా సమీయుః పరిరమ్భణాదిభిః
గోప్యశ్చ సస్నేహమపూజయన్ముదా
దధ్యక్షతాద్భిర్యుయుజుః సదాశిషః

అది చూసిన అందరూ కృష్ణున్ని లాలించి ఆశీర్వదించారు. పెరుగులో వేసిన అక్షతలు వేసి ఆశీర్వదించారు

యశోదా రోహిణీ నన్దో రామశ్చ బలినాం వరః
కృష్ణమాలిఙ్గ్య యుయుజురాశిషః స్నేహకాతరాః

యశోదమ్మా రోహిణీ నందాదులు కృష్ణున్ని కౌగిలించుకుని ఆశీర్వదించారు

దివి దేవగణాః సిద్ధాః సాధ్యా గన్ధర్వచారణాః
తుష్టువుర్ముముచుస్తుష్టాః పుష్పవర్షాణి పార్థివ

స్వర్గములో దేవతలూ సాధ్యులూ సిద్ధులూ గంధర్వులూ పుష్పవర్షాన్ని కురిపించి దుందుభులూ మోగించారు. గంధర్వులు గానమూ అప్సరసలు నాటయం చేసారు

శఙ్ఖదున్దుభయో నేదుర్దివి దేవప్రచోదితాః
జగుర్గన్ధర్వపతయస్తుమ్బురుప్రముఖా నృప

తతోऽనురక్తైః పశుపైః పరిశ్రితో రాజన్స్వగోష్ఠం సబలోऽవ్రజద్ధరిః
తథావిధాన్యస్య కృతాని గోపికా గాయన్త్య ఈయుర్ముదితా హృదిస్పృశః

అందరితో కలసి కృష్ణ పరమాత్మ తన ఇంటికి వెళ్ళాడు. ఇలాంటి అద్భుతమైన కృత్యాలెన్నో చేసాడు. ఏ కొంచెం సమయం చిక్కినా కృష్ణ పరమాత్మ లీలలను గానం చేస్తూ ఉన్నారు

                                                        సర్వం శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు

శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై నాలగవ అధ్యాయం

                                                             ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ

శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై నాలగవ అధ్యాయం

శ్రీశుక ఉవాచ
భగవానపి తత్రైవ బలదేవేన సంయుతః
అపశ్యన్నివసన్గోపానిన్ద్రయాగకృతోద్యమాన్

బలరామ కృష్ణులు ఒక సారి తమ ఇంటికి వచ్చేసరికి నందాదులందరూ ఇంద్రయాగం చేయ సంకల్పించి అందుకు సన్నద్ధమవుతున్నారు.

తదభిజ్ఞోऽపి భగవాన్సర్వాత్మా సర్వదర్శనః
ప్రశ్రయావనతోऽపృచ్ఛద్వృద్ధాన్నన్దపురోగమాన్

అందరిలో ఉండి అన్నీ తెలుసుకోగల స్వామి నంద గోపాదులనూ వృద్ధులనూ ఇలా అడిగాడు.

కథ్యతాం మే పితః కోऽయం సమ్భ్రమో వ ఉపాగతః
కిం ఫలం కస్య వోద్దేశః కేన వా సాధ్యతే మఖః

మీరంతా ఏమి చేస్తున్నారు. మాకు చెప్పండి. ఏమిటీ సన్నాహమంతా. ఏమి కోరి చేస్తున్నారు. ఫలమేమీ ఉద్దేశ్యమేమి

ఏతద్బ్రూహి మహాన్కామో మహ్యం శుశ్రూషవే పితః
న హి గోప్యం హి సధూనాం కృత్యం సర్వాత్మనామిహ
అస్త్యస్వపరదృష్టీనామమిత్రోదాస్తవిద్విషామ్

మిమ్ములను ఎపుడూ సేవించే వారం మేము. ఉత్తములైన వారు ఏ విషయాన్నీ దాచరు కదా. నా వారూ ఇతరులూ అన్న దృష్టి లేని వారు, మిత్రులూ శత్రువులూ ఉదాసీనులు అన్న భావన లేని వారకు.

ఉదాసీనోऽరివద్వర్జ్య
ఆత్మవత్సుహృదుచ్యతే

దేన్నీ పట్టించుకోని ఉదాసీనున్ని శత్రువులా దూరం చేయాలి. తనవారైతే తన లాగే చూసుకోవాలి
అప్పటికే రాజనీతీ వేదశాస్త్రాలనూ చెబుతూ కూడా నాకేమీ తెలియదంటున్నాడు కృష్ణుడు

జ్ఞత్వాజ్ఞాత్వా చ కర్మాణి జనోऽయమనుతిష్ఠతి
విదుషః కర్మసిద్ధిః స్యాద్యథా నావిదుషో భవేత్

లోకములో ఎవరైనా ఒక పని చేయాలంటే అన్నీ తెలుసుకుని, ఒకటికిపది సార్లు తెలుసుకుని చేయాలి.
వాస్తవముగా తెలిసి ఉన్న వారు చేసిన పనే సిద్ధిస్తుంది.

తత్ర తావత్క్రియాయోగో భవతాం కిం విచారితః
అథ వా లౌకికస్తన్మే పృచ్ఛతః సాధు భణ్యతామ్

మీరు దేన్ని ఆలోచించి ఈ పని చేస్తున్నారు. ఇది వైదికమా లౌకికమా. తెలియక అడుగుతున్నా నాకు చెప్పండి

శ్రీనన్ద ఉవాచ
పర్జన్యో భగవానిన్ద్రో మేఘాస్తస్యాత్మమూర్తయః
తేऽభివర్షన్తి భూతానాం ప్రీణనం జీవనం పయః

ఇంద్రుడే పర్జన్యుడు. ఆయన ఆకారం అంతా మేఘాలు. అవి సకల ప్రాణులకూ సంతోషాన్ని కలిగించే వర్షాన్ని కురిపిస్తాయి. నీటిలో ఉన్న మేఘములకు అధిపతి ఐన ఇంద్రున్ని

తం తాత వయమన్యే చ వార్ముచాం పతిమీశ్వరమ్
ద్రవ్యైస్తద్రేతసా సిద్ధైర్యజన్తే క్రతుభిర్నరాః

అతను వర్షించిన వర్షముతో పండిన ద్రవ్యాలతో పూజిస్తున్నాము

తచ్ఛేషేణోపజీవన్తి త్రివర్గఫలహేతవే
పుంసాం పురుషకారాణాం పర్జన్యః ఫలభావనః

అతను నీరిస్తేనే మనం బతుకుతాము. ధర్మార్థకామాలు ఆయన ఇస్తేనే వస్తాయి మనకు. రకరకాల పనులు ఆశించి చేసే మానవులకు అన్ని ఫలాలిచ్చేది పర్జన్యుడే

య ఏనం విసృజేద్ధర్మం పరమ్పర్యాగతం నరః
కామాద్ద్వేషాద్భయాల్లోభాత్స వై నాప్నోతి శోభనమ్

అతని వలన ఇంత మేలు పొందిన మనం అతనికి ప్రత్యుపకారం చేస్తాం. ఆ ధర్మాన్ని విడిచిపెడితే, కోరికతో గానీ భయముతో గానీ లోభముతో కానీ వదిలిపెట్టడం క్షేమం కాదు

శ్రీశుక ఉవాచ
వచో నిశమ్య నన్దస్య తథాన్యేషాం వ్రజౌకసామ్
ఇన్ద్రాయ మన్యుం జనయన్పితరం ప్రాహ కేశవః

ఇలా మాట్లాడిన నందుని మాటలు విన్న కేశవుడు ఇంద్రునికి కోపం వచ్చేలా మాట్లాడాడు. ఇలా అన్నాడు

శ్రీభగవానువాచ
కర్మణా జాయతే జన్తుః కర్మణైవ ప్రలీయతే
సుఖం దుఃఖం భయం క్షేమం కర్మణైవాభిపద్యతే

ఈ విషయం నాకు తెలియదే? వర్షం ఇంద్రుడు కురిపిస్తాడా. మనం చేసుకున్న కర్మతో బతుకుతాము. అతని కర్మతోనే చస్తాడు. సుఖ దుఃఖాలూ భయమూ సంపదా అన్నీ కర్మ ఫలమే.

అస్తి చేదీశ్వరః కశ్చిత్ఫలరూప్యన్యకర్మణామ్
కర్తారం భజతే సోऽపి న హ్యకర్తుః ప్రభుర్హి సః

భగవంతుడు ఏదో ఒక పని చేసేవారికి ఇస్తాడు ఫలితం. ఏ పనీ చేయని వారకు ఏ ఫలితం ఇస్తాడు

కిమిన్ద్రేణేహ భూతానాం స్వస్వకర్మానువర్తినామ్
అనీశేనాన్యథా కర్తుం స్వభావవిహితం నృణామ్

ఎవరి కర్మ ఫలం వారు అనుభవిస్తూ ఉంటే మధ్యలో ఇంద్రునితో ఏమి పని. మానవులకు స్వభావముగా ఏమేమి విధించబడ్డాయో వాటిని ఇంద్రుడు మారుస్తాడా.

స్వభావతన్త్రో హి జనః స్వభావమనువర్తతే
స్వభావస్థమిదం సర్వం సదేవాసురమానుషమ్

పుణ్యాత్ములుంటే వర్షం కురుస్తుంది, పాపాత్ములుంటే వర్షం కురవదు. కర్మ చేయకుంటే ఎవరూ ఏమీ చేయలేరు. స్వభావం బట్టే లోకమంతా ఉంది. దేవ దానవ మానవాది సకల జగత్తు స్వభావం బట్టే ఉంటుంది.

దేహానుచ్చావచాఞ్జన్తుః ప్రాప్యోత్సృజతి కర్మణా
శత్రుర్మిత్రముదాసీనః కర్మైవ గురురీశ్వరః

వారి వారి కర్మల బట్టి వారికి ఆయా దేహాలు వస్తాయి. ఒకడు శత్రువు మిత్రుడూ ప్రభువూ గురువూ ఉదాసీనుడు అయ్యారంటే కర్మే కారణం.కర్మ బట్టే వస్తాయి. అందుకు అందరూ ఎవరి కర్మను వారు పూజించండి. కర్మే గురువు కర్మే ఈశ్వరుడు. దేనిని ఆశ్రయించి అందరూ బతుకుతున్నారో అదే దైవం.

తస్మాత్సమ్పూజయేత్కర్మ స్వభావస్థః స్వకర్మకృత్
అన్జసా యేన వర్తేత తదేవాస్య హి దైవతమ్

పెళ్ళి చేసుకుని జీవితాంతం పోషించే భర్తను వదిలిపెట్టి జారుడి దగ్గరకు వెళ్ళడం ఎంత తప్పో మనకేది ఆధారమో దాన్ని వదలడమూ అంతే తప్పు.

ఆజీవ్యైకతరం భావం యస్త్వన్యముపజీవతి
న తస్మాద్విన్దతే క్షేమం జారాన్నార్యసతీ యథా

వర్తేత బ్రహ్మణా విప్రో రాజన్యో రక్షయా భువః
వైశ్యస్తు వార్తయా జీవేచ్ఛూద్రస్తు ద్విజసేవయా

బ్రాహ్మణుడు వేదముతో రాజులు పాలనతో వైశ్యులు వ్యాపారముతో శూద్రుడు గోబ్రాహ్మణులను సేవించి బతుకుతాడు, వ్యవసాయదారులు, గోవులు మొదలైనవాటిలో మన వృత్తి గోసేవ

కృషివాణిజ్యగోరక్షా కుసీదం తూర్యముచ్యతే
వార్తా చతుర్విధా తత్ర వయం గోవృత్తయోऽనిశమ్

సత్త్వం రజస్తమ ఇతి స్థిత్యుత్పత్త్యన్తహేతవః
రజసోత్పద్యతే విశ్వమన్యోన్యం వివిధం జగత్

ప్రపంచం పుట్టాలంటే రజస్సూ, నడవాలంటే సత్వం సంహారానికి తమో గుణం కావాలి.

రజసా చోదితా మేఘా వర్షన్త్యమ్బూని సర్వతః
ప్రజాస్తైరేవ సిధ్యన్తి మహేన్ద్రః కిం కరిష్యతి

మేఘాలు కూడా రజో గుణముతో పుడతాయి. అవి వర్షిస్తాయి. దానితో పంట పండుతుంది. ఇందులో మహేంద్రుడు చేసేదేముంది

న నః పురోజనపదా న గ్రామా న గృహా వయమ్
వనౌకసస్తాత నిత్యం వనశైలనివాసినః

ఊళ్ళూ పల్లెలూ ఇళ్ళూ పట్టణాలూ ఉన్నవారు చేసుకోవాలి ఇవన్నీ. మనకేమున్నాయి. మనకు బళ్ళే ఇళ్ళు.
అడవిలో పర్వతాలలో నివాసముంటాము. ఒక ఇళ్ళూ ఒక ఊరువారైతే హోమమూ యజ్ఞ్యమూ చేయాలి.

తస్మాద్గవాం బ్రాహ్మణానామద్రేశ్చారభ్యతాం మఖః
య ఇన్ద్రయాగసమ్భారాస్తైరయం సాధ్యతాం మఖః

మనం గోసేవ చేస్తామో, బ్రాహ్మణులు మేలు చేస్తున్నారు, పంటలను పర్వతం ఇస్తోంది. ఈ మూటినీ పూజించండి. వీటి వలనే మన బతుకు బండి కదులుతోంది.

పచ్యన్తాం వివిధాః పాకాః సూపాన్తాః పాయసాదయః
సంయావాపూపశష్కుల్యః సర్వదోహశ్చ గృహ్యతామ్

ఇంద్రయాగానికి మీరు తెచ్చుకున్న సామాగ్రితో గోవర్థన యాగాన్ని చేసి బ్రాహ్మణులను పూజిద్దాము. పప్పూ పాయసం చేయండి బ్రాహమణులకు భోజనం చేయండి. అరిసలూ అప్పాలూ మొదలైనవి చేయండి. ఆవులను దగ్గరకు తీసుకోంది. బ్రాహ్మణులు యజ్ఞ్యం చేయనీయండి.

హూయన్తామగ్నయః సమ్యగ్బ్రాహ్మణైర్బ్రహ్మవాదిభిః
అన్నం బహుగుణం తేభ్యో దేయం వో ధేనుదక్షిణాః

 వారికి బాగా భోజనం పెట్టండి. దక్షిణలు ఇవ్వండి. గోవులకు పెట్టండి.

అన్యేభ్యశ్చాశ్వచాణ్డాల పతితేభ్యో యథార్హతః
యవసం చ గవాం దత్త్వా గిరయే దీయతాం బలిః

కుక్కలూ చండాలురూ దీనులకూ పతితులకూ బిక్షుకులకూ ఆహారం పెట్టండి. గోవులకు గడ్డీ, గోవర్ధనానికి పూజ చేసి ఆహారం ఇవ్వండి.

స్వలఙ్కృతా భుక్తవన్తః స్వనులిప్తాః సువాససః
ప్రదక్షిణాం చ కురుత గోవిప్రానలపర్వతాన్

మనం కూడా స్నానం చేసి అలంకరించుకుని గోవుల గోవర్థము చుట్టూ బ్రాహ్మణుల చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేద్దాం

ఏతన్మమ మతం తాత క్రియతాం యది రోచతే
అయం గోబ్రాహ్మణాద్రీణాం మహ్యం చ దయితో మఖః

ఇది నా అభిప్రాయం, మీకుకూడా రుచిస్తే చేయండి. ఈ యజ్ఞ్యం గోవులకూ బ్రాహ్మణులకూ పర్వతములకూ నాకు కూడా ఇష్టము

శ్రీశుక ఉవాచ
కాలాత్మనా భగవతా శక్రదర్పజిఘాంసయా
ప్రోక్తం నిశమ్య నన్దాద్యాః సాధ్వగృహ్ణన్త తద్వచః

ఇంద్రుని గర్వాన్ని పోగొట్టాలని కాల రూపుడైన పరమాత్మ ఇలా చెప్పాడు. అందరూ కృష్ణుని వాక్యం బాగుందన్నారు.

తథా చ వ్యదధుః సర్వం యథాహ మధుసూదనః
వాచయిత్వా స్వస్త్యయనం తద్ద్రవ్యేణ గిరిద్విజాన్

పరమాత్మ ఏమి చెప్పారో అలాంటి ఏర్పాటే చేసారు. బ్రాహ్మణులని పిలిచి స్వస్తి వాచనం చేసారు. పర్వతాలనూ గోవులనూ బ్రాహ్మణులనూ

ఉపహృత్య బలీన్సమ్యగాదృతా యవసం గవామ్
గోధనాని పురస్కృత్య గిరిం చక్రుః ప్రదక్షిణమ్

భోజనం పెట్టారు. గోవులను తీసుకుని పర్వతం చుట్టూ ప్రదక్షిణం చేసారు. నడవలేని వారు బళ్ళుకట్టుకుని వెళ్ళారు.

అనాంస్యనడుద్యుక్తాని తే చారుహ్య స్వలఙ్కృతాః
గోప్యశ్చ కృష్ణవీర్యాణి గాయన్త్యః సద్విజాశిషః

గోపికలు కూడా పరమాత్మ లీలలను గానం చేస్తూ బ్రాహ్మణుల ఆశీర్వచనం తీసుకుని

కృష్ణస్త్వన్యతమం రూపం గోపవిశ్రమ్భణం గతః
శైలోऽస్మీతి బ్రువన్భూరి బలిమాదద్బృహద్వపుః

గోవర్థనానికి బలి పెట్టారు. అది తింటుందా లేదా అని అనుమానిస్తున్నారు గోపాలురు. వారికి తృప్తి కలిగించడానికి స్వామి "శైలోస్మి" అనుకుని కొండలో చేరి ఆ అన్నమంతా తిన్నాడు. పర్వతమంత శరీరం తీసుకున్నాడు

తస్మై నమో వ్రజజనైః సహ చక్ర ఆత్మనాత్మనే
అహో పశ్యత శైలోऽసౌ రూపీ నోऽనుగ్రహం వ్యధాత్

అందులో కూర్చుని తింటున్నాడు, బయట కృష్ణుని రూపములో ఉండి తనకే తనవారితో కలసి నమస్కారం చేసుకుంటున్నాడు. అందరి చేతా దండం పెట్టిస్తున్నాడు.

ఏషోऽవజానతో మర్త్యాన్కామరూపీ వనౌకసః
హన్తి హ్యస్మై నమస్యామః శర్మణే ఆత్మనో గవామ్

చూసారా ఈ పరవతాన్ని అవమానిస్తే మనకు హాని జరుగుతుంది. ఈ పర్వతాన్ని పూజిస్తే అన్నీ లభిస్తాయి. మన సంతోషం కోసం సుఖం కోసం హితం కోసం , ఈ పర్వతానికి నమస్కారం చేద్దాం.

ఇత్యద్రిగోద్విజమఖం వాసుదేవప్రచోదితాః
యథా విధాయ తే గోపా సహకృష్ణా వ్రజం యయుః

పర్వతానికీ గోవర్ధనానికీ గురువులకూ బ్రాహ్మణులకూ పరమాత్మ చేత ప్రేరేపించబడినవారై, ఇలా చేసి అందరూ కలసి ఎవరి ఇళ్ళకు వారు వెళ్ళారు

                                                   సర్వం శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు

శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై మూడవ అధ్యాయం

                                                                ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ


శ్రీమద్భాగవతం దశమ స్కంధం ఇరవై మూడవ అధ్యాయం


శ్రీగోప ఊచుః
రామ రామ మహాబాహో కృష్ణ దుష్టనిబర్హణ
ఏషా వై బాధతే క్షున్నస్తచ్ఛాన్తిం కర్తుమర్హథః

మహాయోగీ దుష్ట సంహారకా కృష్నా రామా ఆకలి మమ్ము బాధిస్తోంది మీరే మాకు శాంతి కలుగజేయాలి.

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి విజ్ఞాపితో గోపైర్భగవాన్దేవకీసుతః
భక్తాయా విప్రభార్యాయాః ప్రసీదన్నిదమబ్రవీత్

దగ్గరలో ఉన్న ఋషుల పత్నులను అనుగ్రహించదలచి ఇలా అన్నాడు

ప్రయాత దేవయజనం బ్రాహ్మణా బ్రహ్మవాదినః
సత్రమాఙ్గిరసం నామ హ్యాసతే స్వర్గకామ్యయా

దగ్గరలో ఋషులు ఉన్నారు ఆంగీరస సత్ర యాగం చేస్తున్నారు. అక్కడకు వెళ్ళి మాకు భోజనం పెట్టమని అడగండి.

తత్ర గత్వౌదనం గోపా యాచతాస్మద్విసర్జితాః
కీర్తయన్తో భగవత ఆర్యస్య మమ చాభిధామ్

బలరామ కృష్ణులు వచ్చారు. ఆకలిగొన్నారు. వారికీ మాకు భోజనం కావాలి అని వారిని అడగండి అని స్వామి ఆజ్ఞ్యాపిస్తే

ఇత్యాదిష్టా భగవతా గత్వా యాచన్త తే తథా
కృతాఞ్జలిపుటా విప్రాన్దణ్డవత్పతితా భువి

అందరూ చేతులు జోడించి వెళ్ళీ బ్రాహ్మణోత్తములకు దండ ప్రణామం చేసారు.

హే భూమిదేవాః శృణుత కృష్ణస్యాదేశకారిణః
ప్రాప్తాఞ్జానీత భద్రం వో గోపాన్నో రామచోదితాన్

మేము కృష్ణ పరమాత్మ చెబితే వచ్చాము. బ్రాహ్మణోత్తములారా వినండి. వారు పంపగా వచ్చాము.

గాశ్చారయన్తావవిదూర ఓదనం రామాచ్యుతౌ వో లషతో బుభుక్షితౌ
తయోర్ద్విజా ఓదనమర్థినోర్యది శ్రద్ధా చ వో యచ్ఛత ధర్మవిత్తమాః

ఆవులను మేపుతూ వచ్చాము. మాకు ఆకలి వేస్తోంది భోజనం కావాలి. ధర్మము తెలిసిన వారు కాబట్టి, మీకు శ్రద్ధా భక్తీ ఉంటే అన్నాన్ని కాంక్షించే కృష్ణ బలరాములకు భోజనం పెట్టండి

దీక్షాయాః పశుసంస్థాయాః సౌత్రామణ్యాశ్చ సత్తమాః
అన్యత్ర దీక్షితస్యాపి నాన్నమశ్నన్హి దుష్యతి

ఇది వేద వాక్యం. కొందరు యజ్ఞ్యం ఆచరిస్తూ ఉంటే యజ్ఞ్యం ఆచరించని వారు ఆకలి వేస్తే  భోజనం చేస్తే అది దోషం కాదు.

ఇతి తే భగవద్యాచ్ఞాం శృణ్వన్తోऽపి న శుశ్రువుః
క్షుద్రాశా భూరికర్మాణో బాలిశా వృద్ధమానినః

వారు ఇలా స్వామి అడిగాడు అన్న మాటను విని కూడా విననట్లే ఉన్నారు. అందుకు కారణం వారు చిన్న (క్షుద్రమైన) ఆశతో పెద్ద పని చేసే వారు. తెలివైన వారిమనుకునేవారు. వీరు శిశువులకంటే చిన్నవారు, కానీ వృద్ధులమనుకుంటున్నారు.

దేశః కాలః పృథగ్ద్రవ్యం మన్త్రతన్త్రర్త్విజోऽగ్నయః
దేవతా యజమానశ్చ క్రతుర్ధర్మశ్చ యన్మయః

వీరు ఆచరించే యజ్ఞ్యమునకు పనికొచ్చే వస్తువులన్నీ కృష్ణుడే. ఆ పరమాత్మ అన్నం అడిగితే పెట్టలేదు. దేశ కాల ద్రవ్య హవ్యం మంత్ర తంత్ర ఋత్విక్ దేవతలూ యజన్మానీ అన్నీ ఆయన స్వరూపం.

తం బ్రహ్మ పరమం సాక్షాద్భగవన్తమధోక్షజమ్
మనుష్యదృష్ట్యా దుష్ప్రజ్ఞా మర్త్యాత్మానో న మేనిరే

అటువంటి స్వామిని మనుష్య బుద్ధితో భగవంతుడని తెలుసుకోలేకపోయారు

న తే యదోమితి ప్రోచుర్న నేతి చ పరన్తప
గోపా నిరాశాః ప్రత్యేత్య తథోచుః కృష్ణరామయోః

అవునూ అనలేదూ కాదు అనలేదు. ఇలా అనేసరికి గోపాల బాలకులు వెనక్కు వచ్చేశారు.

తదుపాకర్ణ్య భగవాన్ప్రహస్య జగదీశ్వరః
వ్యాజహార పునర్గోపాన్దర్శయన్లౌకికీం గతిమ్

ఒక సారి నవ్వాడు భగవానుడ్. లౌకిగ గతిని చూపుతూ

మాం జ్ఞాపయత పత్నీభ్యః ససఙ్కర్షణమాగతమ్
దాస్యన్తి కామమన్నం వః స్నిగ్ధా మయ్యుషితా ధియా

వారిని కాదు, వెళ్ళి వారి భార్యలను అడగండి. బల రామ కృష్ణులు వచ్చారు అని చెప్పండి. వీళ్ళంతా నా యందు బాగా స్నేహముతో ఉన్నారు. అందుకు వారి వద్దకు వెళ్ళి అన్నం అడగండి.

గత్వాథ పత్నీశాలాయాం దృష్ట్వాసీనాః స్వలఙ్కృతాః
నత్వా ద్విజసతీర్గోపాః ప్రశ్రితా ఇదమబ్రువన్

పత్నీ శాలకు వెళ్ళగా వారు చక్కగా అలంకరించుకుని ఉన్నారు. వారికి వినయముతో నమస్కరించి

నమో వో విప్రపత్నీభ్యో నిబోధత వచాంసి నః
ఇతోऽవిదూరే చరతా కృష్ణేనేహేషితా వయమ్

అమ్మలారా మీకు నమస్కారం. మా మాటలు వినండి. కృష్ణ బలరాములతో కలసి వచ్చాము. వారికి ఆకలి వేస్తోంది. వారు ఇక్కడకు పంపారు

గాశ్చారయన్స గోపాలైః సరామో దూరమాగతః
బుభుక్షితస్య తస్యాన్నం సానుగస్య ప్రదీయతామ్

ఆకలిగా ఉన్న బలరామ కృష్ణులకు అన్నం ప్రసాదించండి

శ్రుత్వాచ్యుతముపాయాతం నిత్యం తద్దర్శనోత్సుకాః
తత్కథాక్షిప్తమనసో బభూవుర్జాతసమ్భ్రమాః

బలరామ కృష్ణులు వచ్చారని విన్న ఋషిపత్నులు, నిరంతరం ఆయనను చూడాలని అభిలషించే వారు, ఆయన గురించి బాగా విని ఉన్నారు. అలా విన్నవారు ఒక సారి కృష్ణ బలరాములు అక్కడ ఉన్నారు, అన్నం అడిగారని తెలుసుకుని,

చతుర్విధం బహుగుణమన్నమాదాయ భాజనైః
అభిసస్రుః ప్రియం సర్వాః సముద్రమివ నిమ్నగాః

యజ్ఞ్యం కోసం తయారయి ఉన్న అన్నాన్నీ, పాలూ పెరుగూ నేయీ వెన్నా, ఇలా నాలుగు రకాలుగా ఉన్న అన్నాన్నీ, పాలు పెరుగునూ కూడా తీసుకుని సముద్రములోకి నదులు ప్రవహిస్తున్నట్లుగా అభిసరించారు. (అభిసస్రుః - అభిసారికలు - అంటే తనకు నచ్చిన ప్రియునికోసం అతను ఉన్న చోటికి వెళ్ళే స్త్రీని అభిసారిక అంటారు. మనమందరం అభిసారికలమే, నిరంతరం భగవంతుని చేరడానికి చేతగాకున్నా ప్రయత్నం చేస్తూనే ఉంటాము. మనం చేసే ప్రయత్నం ఫలించదు. ఆయనకు ఆయనగా తీసుకురావాలి. అది చెప్పడానికే పరమాత్మ తనవారిని పంపి ఋషిపత్నులను తీసుకు వచ్చాడు. విరజానదిలో స్నానం చేసిన తరువాత ఐదువేల మంది అప్సరసలను పంపుతారు ఆ జీవుడు పరమాత్మను చేరడానికి. విరజా నది వరకూ వెళ్ళినా మనమంతట మనం స్వామి వద్దకు వెళ్ళలేము. స్వామే రప్పించుకోవాలి. ఇక్కడ కూడా స్వామి పంపిన గోపాలకులు ఋషిపత్నులను తీసుకుని స్వామి వద్దకు వెళుతున్నారు. ఈ ఉదంతం అర్చిరాది మార్గానికి వివరణ )

నిషిధ్యమానాః పతిభిర్భ్రాతృభిర్బన్ధుభిః సుతైః
భగవత్యుత్తమశ్లోకే దీర్ఘశ్రుత ధృతాశయాః

వెళుతుంటే భర్తలూ సోదరులూ అన్నలూ తండ్రులూ మిత్రులూ మొదలైన వారందరూ అడ్డారు. ఎంతమంది వారిస్తున్నా పరమాత్మయందు మాత్రమే మనసు లగ్నమై ఉన్నవారు కాబట్టి కృష్ణుని గురించి ఎంతో కాలం నుండీ వినడం వలన మనసు నిలిపిన వారై.

యమునోపవనేऽశోక నవపల్లవమణ్డితే
విచరన్తం వృతం గోపైః సాగ్రజం దదృశుః స్త్రియః

యమునా నదీ తీరములో రకరకాల చిగురుటాకులూ పుష్పాలూ ఫలాలతో అలంకరించబడి తోటి గోపాల బాలకులతో విహరిస్తున్న కృష్ణ పరమాత్మను చూసారు

శ్యామం హిరణ్యపరిధిం వనమాల్యబర్హ
ధాతుప్రవాలనటవేషమనవ్రతాంసే
విన్యస్తహస్తమితరేణ ధునానమబ్జం
కర్ణోత్పలాలకకపోలముఖాబ్జహాసమ్

శ్యామ వర్ణముతో పీతాంబరధారి అయి, అడవిలో దొరికే పూలతో గుచ్చిన మాలలూ నెమలి పించములూ గైరికాధి ధాతువులూ మొదలైన వాటితో అలంకరించుకుని నటునిలా ఉన్నాడు. ఒక చేయి ఎప్పుడూ పక్కన ఉన్న (సుదాముని) వారిపై వేసి ఉంటాడు. ఇంకో చేత్తో విలాసముగా పద్మాన్ని తిప్పుతూ ఉన్నాడు. చెవిలో కూడా కలువలను పెట్టుకున్నాడు, వాటి మీద నుంచి వెంట్రుకలు వచ్చి ముఖాన్ని కప్పేస్తున్నాయి. ఆ వెంట్రుకల సందులోంచి తెల్లటి పలు వరుసలు కనిపిస్తున్నాయి. ఆయన చిరునవ్వు కనపడుతోంది. అలాంటి కృష్ణ పరమాత్మను మునిపత్నులు దర్శించారు.

ప్రాయఃశ్రుతప్రియతమోదయకర్ణపూరైర్
యస్మిన్నిమగ్నమనసస్తమథాక్షిరన్ద్రైః
అన్తః ప్రవేశ్య సుచిరం పరిరభ్య తాపం
ప్రాజ్ఞం యథాభిమతయో విజహుర్నరేన్ద్ర

చెవులతో వినడముతోనే ఆ కృష్ణుడి మీద ప్రీతి కలిగింది ఆ మునిపత్నులకి. మునిపత్నులకే కాదు అందరికీ ప్రీతి కలిగింది. పరమాత్మ కూడా శ్రుతులతోనే కొనియాడ బడుతూ ఉంటాఉ. చూడకపోయినా ఆయనంటే ఇష్టం అందరికీ. వేదముచే కొనియాడబడిన ఆయన గుణములని వినడముచేతనే అందరికీ ఇష్టం. మునిపత్నులకు కూడా కృష్ణ పరమాత్మ లీలలను వినడము చేతనే ఇష్టం. అలాంటి స్వామి ముందు ఉన్నాడు. చెవులతో వినీ వినీ ఎవరి యందు మనసు నిలిపారో ఆయన ఎదురుగా ఉన్నాడు. ఒకరికి తెలియకుండా ఒకరు కౌగిలించుకున్నారు. స్వామి హృదయములో ప్రవేశించారు. కనుల రంధ్రములలోనుంచి లోపలకు ప్రవేశించి మనసుతో ఆలింగనం చేసుకున్నారు. అలా చాలా సేపు కౌగిలుంచుకున్నారు. పరమాత్మ యొక్క జ్ఞ్యానం కలవారు జ్ఞ్యానముతో పరమాత్మని తెలిసి ఆలింగనం చేసుకుంటే ఎలాంటి ఆనందాన్ని పొందుతారో, ఋషి పత్నులు కూడా ఇంతకాలమూ ఉన్న తాపాన్ని విడిచిపెట్టారు.

తాస్తథా త్యక్తసర్వాశాః ప్రాప్తా ఆత్మదిదృక్షయా
విజ్ఞాయాఖిలదృగ్ద్రష్టా ప్రాహ ప్రహసితాననః

వారు ఎలా వచ్చారు స్వామి తెలుసుకున్నాడు. అన్నీ, అందరినీ విడిచిపెట్టి వచ్చారు. ఎవరు వద్దన్నా పట్టించుకోలేదు. ఇలా అన్నీ అందరినీ వదిలిపెట్టి వచ్చిన వారిని చూచి, సంసతాన్ని చూచే పరమాత్మ చిరునవ్వుతో ఇలా అంటున్నాడు

స్వాగతం వో మహాభాగా ఆస్యతాం కరవామ కిమ్
యన్నో దిదృక్షయా ప్రాప్తా ఉపపన్నమిదం హి వః

మహానుభావులారా మీకు స్వాగతం. మీకు ఏ సపర్యలు చేయాలో చెప్పండి. మమ్ములను చూడాలని వచ్చారు మీరు. ఇలా వచ్చుట యోగ్యమే.

నన్వద్ధా మయి కుర్వన్తి కుశలాః స్వార్థదర్శినః
అహైతుక్యవ్యవహితాం భక్తిమాత్మప్రియే యథా

నైపుణ్యం కలిగిన నిజమైన స్వార్థపరులు నన్ను చూడడానికే వస్తారు. ఆత్మకు స్వార్థం పరమాత్మను చేరుటే. వారు నాయందు ప్రయోజనాన్ని ఆశించని భక్తి కలిగి ఉంటారు. అది కూడా నిరంతరమూ ఉండాలి. నిరంతరమూ ఉండాలీ, నిష్ప్రయోజనముగా ఉండాలి. ఆయన స్వామి, మనం దాసులం. ఆయన భర్తా మనం భార్యలము. ఆయన యజమాని మనం సేవకులం. ప్రయోజనాన్ని ఆశించకుండా నిరంతరం ఉండే భక్తినే స్వార్థం తెలిసిన భక్తులు నిరంతరం చేస్తారు.

ప్రాణబుద్ధిమనఃస్వాత్మ దారాపత్యధనాదయః
యత్సమ్పర్కాత్ప్రియా ఆసంస్తతః కో న్వపరః ప్రియః

నన్ను ద్వేషిస్తున్నా, నన్ను పూజించకున్నా, అందరూ నన్నే ప్రేమిస్తూ ఉంటారు. ప్రతీ వారికీ తమ ప్రాణం మీద తీపి, బుద్ధీ మనసూ తన శరీరం భార్యా సంతానం ధనం, వీటి మీద ఇష్టం. ఇవన్నీ ఆత్మ ఉన్నప్పుడే. నేను లోపల ఉంటేనే ఇవన్నీ ప్రియం. అటువంటి నాయందు ప్రేమ సహజముగానే ఉంటుంది. కాని అది నా వరకూ రాదు. ఏ నా కలయికతో ఇవన్నీ ప్రియం అవుతున్నాయో అటువంటి నాకన్నా ప్రియమైన వారు ఇంకొకరు ఉంటారా. వీటన్నిటినీ ప్రేమిస్తున్నవాడు నన్ను ప్రేమిచేవాడే.

తద్యాత దేవయజనం పతయో వో ద్విజాతయః
స్వసత్రం పారయిష్యన్తి యుష్మాభిర్గృహమేధినః

ఇక మీరంతా మీ యజ్ఞ్య శాలకు వెళ్ళండి. అక్కడ మీ భర్తలు మీ కోసం ఎదురు చూస్తూ ఉంటారు. పత్ని లేకుండా యజ్ఞ్యం చేయలేరు. (యజ్ఞ్యములో హవిస్సు అందించేవారినే భార్య అంటారు. యజ్ఞ్యములో పనికొచ్చే ఉపకరణం అందించే వారినే పత్ని అంటారు)

శ్రీపత్న్య ఊచుః
మైవం విభోऽర్హతి భవాన్గదితుం న్ర్శంసం
సత్యం కురుష్వ నిగమం తవ పదమూలమ్
ప్రాప్తా వయం తులసిదామ పదావసృష్టం
కేశైర్నివోఢుమతిలఙ్ఘ్య సమస్తబన్ధూన్

ఇటువంటి మాట మీరు మాట్లాడ కూడదు. నీ పాద మూలం చేరిన వారిని తిప్పి పంపరు అని వేదం చెబుతుంది. మేము నీ పాద మూలాన్ని చేరాము. అక్కడ ఉండే తులసిని మా శిరస్సున ఉంచడానికి బంధువులందరినీ దాటి వచ్చాము.

గృహ్ణన్తి నో న పతయః పితరౌ సుతా వా
న భ్రాతృబన్ధుసుహృదః కుత ఏవ చాన్యే
తస్మాద్భవత్ప్రపదయోః పతితాత్మనాం నో
నాన్యా భవేద్గతిరరిన్దమ తద్విధేహి

భర్తలూ తల్లి తండ్రులూ కొడుకులూ సోదరులూ బంధువులూ మిత్రులూ ఎవ్వరూ మమ్ము స్వీకరించరు. ఇంక వేరే వారి సంగతి చెప్పాలా? మేము నీ పాదాల చెంత పడ్డాము. నీ పాదాలు చేరినవారికి ఇంకో గతి ఉంటుందా. మాకు నీ పాదములనే ప్రసాదించు. మేము వెళ్ళినా వారు స్వీకరించరు.

శ్రీభగవానువాచ
పతయో నాభ్యసూయేరన్పితృభ్రాతృసుతాదయః
లోకాశ్చ వో మయోపేతా దేవా అప్యనుమన్వతే

భర్తను స్వీకరించరు అన్నదే మీ భయం ఐతే మీ భర్తలూ తల్లి తండ్రులూ పుత్రులూ బంధువులూ మిత్రులూ  లోకమూ మిమ్ములని తప్పు బట్టరు. నన్ను పూజిస్తే దేవతలు కూడా ఒప్పుకుంటారు.

న ప్రీతయేऽనురాగాయ హ్యఙ్గసఙ్గో నృణామిహ
తన్మనో మయి యుఞ్జానా అచిరాన్మామవాప్స్యథ

జీవులందరికీ శరీరాన్ని ఇచ్చింది ఐహిక సాంసారిక విషయ భోగానికి కాదు, నాయందు ప్రీతి కలగడానికీ, నాయందు ఉంచడానికే. జీవులకు దేహ సంబంధం కలిగింది అందుకే. అది తెలుసుకున్న మీకు ప్రత్యక్షముగా కలిగింది. నా యందు మనసు ఉంచిన మీరు త్వరలోనే నన్ను చేరుతారు.

శ్రవణాద్దర్శనాద్ధ్యానాన్మయి భావోऽనుకీర్తనాత్
న తథా సన్నికర్షేణ ప్రతియాత తతో గృహాన్

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇత్యుక్తా ద్విజపత్న్యస్తా యజ్ఞవాటం పునర్గతాః
తే చానసూయవస్తాభిః స్త్రీభిః సత్రమపారయన్

ఇలా చెప్పగా వారు యజ్ఞ్య వాటానికి వెళ్ళారు. స్వామి చెప్పినట్లుగా ఆ భర్తలు కూడా వారి మీద కోపించలేదు. యజ్ఞ్యాన్ని పూర్తి చేసారు.

తత్రైకా విధృతా భర్త్రా భగవన్తం యథాశ్రుతమ్
హృడోపగుహ్య విజహౌ దేహం కర్మానుబన్ధనమ్

ఇలా గోపాల బాలకులు వచ్చి చెబితే మునిపత్నులు అందరూ వెళ్ళగా, అలా వెళుతున్న వారిలో ఒక ముని పత్ని వెనకబడింది. ఆమెను భర్త గట్టిగా నిర్భందించాడు, వెళ్ళనివ్వలేదు. అందుచేత ఆమె శరీరముతో కృష్ణి వద్దకు వెళ్ళలేదు. పరమాత్మను చూడడానికి అడ్డు వచ్చిన శరీరాన్ని విడిచి స్వామినే చేరింది. రక రకముల కర్మల చేత వచ్చిన శరీరాన్ని విడిచిపెట్టింది.

భగవానపి గోవిన్దస్తేనైవాన్నేన గోపకాన్
చతుర్విధేనాశయిత్వా స్వయం చ బుభుజే ప్రభుః

ఇలా మునిపత్నులు తెచ్చిన చతుర్విధ అన్న పానీయాలను తన తోటి గోపాలురకు పెట్టి బలరామ కృష్ణులిద్దరూ భుజించారు.

ఏవం లీలానరవపుర్న్ర్లోకమనుశీలయన్
రేమే గోగోపగోపీనాం రమయన్రూపవాక్కృతైః

శరీరముతో రూపముతో మాటలతో చేతలతో ఈ ప్రపంచాన్ని రమింపచేస్తూ పరమాత్మ కాలం గడిపాడు. కొందరు సౌందర్యాని చూచి సేవించారు, కొందరు మాటలను చూచి సేవించారు, మరికొందరు కర్మలను చూచి సేవించారు.ఇలా అందరి మనసులనూ ఆనందింపచేస్తూ కాలం గడిపాడు.

అథానుస్మృత్య విప్రాస్తే అన్వతప్యన్కృతాగసః
యద్విశ్వేశ్వరయోర్యాచ్ఞామహన్మ నృవిడమ్బయోః

దీని తరువాత ఋషులు యజ్ఞ్యం పూర్తి చేయగా, ఋషిపత్నులలో ఒకరు మోక్షానికే వెళ్ళగా ఇది చూసిన ఋషులకు పశ్చాత్తాపం కలిగింది. మేము ఏ స్వామిని చూచుటకు యజ్ఞ్యం చేసామో వారు ఆ స్వామి వద్దకే వెళ్ళారు. మానవాకారం ధరించి ఉన్న జగన్నాధుని కోరికనే కాదన్నామే.

దృష్ట్వా స్త్రీణాం భగవతి కృష్ణే భక్తిమలౌకికీమ్
ఆత్మానం చ తయా హీనమనుతప్తా వ్యగర్హయన్

వారు స్త్రీలై ఉండి కూడా పరమాత్మయందు అలౌకికమైన భక్తి కలిగి ఉన్నారు. ఇలా ప్రతీ క్షణం తపించారు. నిందించుకున్నారు.

ధిగ్జన్మ నస్త్రివృద్యత్తద్ధిగ్వ్రతం ధిగ్బహుజ్ఞతామ్
ధిక్కులం ధిక్క్రియాదాక్ష్యం విముఖా యే త్వధోక్షజే

మా జన్మ వ్యధం, మా వేదం, మా జ్ఞ్యానం మా కులం సకల యజ్ఞ్యములూ అన్నీ వ్యర్థం. పరమాత్మ యందు వైముఖ్యం వహించి ఎన్ని యజ్ఞ్యాలు చేసి ఏమి లాభం. స్వామి మాట కాదని చేసిన యజ్ఞ్యాలూ వ్రతములూ నోములూ ఫలిస్తాయా?

నూనం భగవతో మాయా యోగినామపి మోహినీ
యద్వయం గురవో నృణాం స్వార్థే ముహ్యామహే ద్విజాః

"మనం జ్ఞ్యానం ఉన్న వారం " అని అనుకుంటే చెల్లదు. పరమాత్మ ఎవరికి జ్ఞ్యానం కలిగించాలనుకుంటాడో , ఎవరిని దయ చూడాలనుకుంటాడో వారికి జ్ఞ్యానం కలిగిస్తాడు. "నన్ను చేరడానికి కావలసిన బుద్ధిని నేనే కలిగిస్తాను" అన్నాడు గీతలో.అందుకే జ్ఞ్యానం మనది కాదు. అది ఆయనే ఇవ్వాలి. అందుకే పరమాత్మ మాయ మామూలు వారినే కాదు, యోగులను కూడా మోహింపచేస్తుంది. మమ్ములను అందరూ గురువులని అంటారు అందరూ. కానీ సామాన్య మానవులకున్న భక్తిలో మాకు ఎన్నో వంతు ఉంది?

అహో పశ్యత నారీణామపి కృష్ణే జగద్గురౌ
దురన్తభావం యోऽవిధ్యన్మృత్యుపాశాన్గృహాభిధాన్

జగద్గురువు ఐన పరమాత్మయందు స్త్రీలకు ఉన్న దృఢమైన భక్తి భావం ఏదైతే ఉందో అది ఎంత ఘనమైన భక్తి. ఆ భక్తి గట్టిగా అల్లుకుని ఉన్న సాంసారిక పాశములను చేదించింది. అడ్డు వచ్చిన వారందరినీ తోసి పారేసేట్లు చేసింది వారి భక్తి.

నాసాం ద్విజాతిసంస్కారో న నివాసో గురావపి
న తపో నాత్మమీమాంసా న శౌచం న క్రియాః శుభాః

ఆడువారికి ఉపనయనం. గురు కుల వేదాధ్యయనం లేదు, తపస్సూ ఆత్మ జ్ఞ్యానం లేదు, శౌచమూ ఆచారమూ ఏదీ లేదు.

తథాపి హ్యుత్తమఃశ్లోకే కృష్ణే యోగేశ్వరేశ్వరే
భక్తిర్దృఢా న చాస్మాకం సంస్కారాదిమతామపి

ఇవేమీ లేకున్నా ఉత్తశ్లోకుడూ యోగీశ్వరులకు ఈశ్వరుడైన కృష్ణ పరమాత్మ మీద భక్తి ఉంది. ఆ సంస్కారాలన్నీ మాకున్న మాకు భక్తిలేదు. పరమాత్మయందు భక్తిలేని అవి అన్నీ ఎందుకు. భక్తి ఉంటే అవేవీ అక్కరలేదు. అవేమీ లేని ఆడువారే నయం.

నను స్వార్థవిమూఢానాం ప్రమత్తానాం గృహేహయా
అహో నః స్మారయామాస గోపవాక్యైః సతాం గతిః

పరమాత్మ తన పిల్లలను పంపి గుర్తు చేసాడు తాను వచ్చానని. వారు అంత స్పష్టముగా చెప్పినా సంసారం మీద ఆశతో స్వార్థముతో మూఢులమై మత్తులో ఉన్నాము. సజ్జనులు ఎలా ప్రవర్తించాలో స్వామి చాలా స్పష్టముగా చెప్పాడు

అన్యథా పూర్ణకామస్య కైవల్యాద్యశిషాం పతేః
ఈశితవ్యైః కిమస్మాభిరీశస్యైతద్విడమ్బనమ్

 మేము తెలుసుకోలేకపోయాము. అన్నం అడుగుతున్నారు బలరామ కృష్ణులు అని అంటే, గొల్లపిల్లల మాటలు అనుకున్నాము. జీవూలందరూ పరమాత్మకు అన్నం. ప్రళయకాలములో జీవూలందరినీ ఒక ముద్దగా చేసుకుని మింగేస్తాడు. యమధర్మరాజు అంటాడు : ప్రపంచమంతా అన్నమైతే నన్ను పెరుగుగా కలుపుకుని తింతాడు. అటువంటి స్వామికి అన్నంకావాలా. నిరంతరం పరమాత్మనే యాచించే మనతో ఆయనకేమి పని. ఇది పరమాత్మకు ఒక నాటకం. పరమాత్మకు ఏ విధమైన కోరికా ఉండదు. "నేను పొందవలసినదీ, పొందనిదీ అంటూ ఏదీ లేదు. ఐనా నేను పని చేస్తూనే ఉంటాను - గీత వాక్యం".

హిత్వాన్యాన్భజతే యం శ్రీః పాదస్పర్శాశయాసకృత్
స్వాత్మదోషాపవర్గేణ తద్యాచ్ఞా జనమోహినీ

ఒక్కసారి పరమాత్మ పాదములను స్పృశించాలన్న కోరికతో లక్ష్మీ దేవి బ్రహ్మరుద్రేంద్రాదులను కాదని ఎవరికోసం తపస్సు చేసిందో, తప్పులూ పాపాలూ (లక్ష్మీ దేవికి చాంచల్యం అనే ఒక లక్షణం ఉంది) పోగొట్టుకోవడానికి ఎవరి గురించి తపస్సు చేసిందో అటువంటి స్వామి అన్నం యాచించాడంటే మనను మోహింపచేయడానికా నిజముగా యాచించడానికా.

దేశః కాలః పృథగ్ద్రవ్యం మన్త్రతన్త్రర్త్విజోऽగ్నయః
దేవతా యజమానశ్చ క్రతుర్ధర్మశ్చ యన్మయః

ప్రపంచములో ఉన్నవన్నీ పరమాత్మ స్వరూపమే. దేశ కాల ద్రవ్య మంత్ర తంత్ర ఋత్విక్ దేవతలూ యజమానులూ అందరూ పరమాత్మ స్వరూపమే.

స ఏవ భగవాన్సాక్షాద్విష్ణుర్యోగేశ్వరేశ్వరః
జాతో యదుష్విత్యాశృణ్మ హ్యపి మూఢా న విద్మహే

అటువంటి పరమాత్మే యదువంశములో పుట్టాడని విని ఉన్నాము. ఐనా మూఢులమై మరచిపోయాము. ఐన తెలుసుకోలేకపోయాము. మనం కూడా రామాయణ భారత భాగవతాలు చదివీ కోట్లాడుతూ ఉంటాము. అది ఆయన మాయే.

తస్మై నమో భగవతే కృష్ణాయాకుణ్ఠమేధసే
యన్మాయామోహితధియో భ్రమామః కర్మవర్త్మసు

ఒక రకముగా మనం అదృష్టవంతులమే. పరమాత్మ యందు అత్యంత భక్తికలిగిన భార్యలు ఉన్నారు. వారి సంబంధముతో మనం తరిస్తాము. వారి వలననే మాకు ఈనాడు స్వరూపం తెలిసి మాకూ భక్తి కలిగింది. పొరబాటు పడని మేధస్సు గల పరమాత్మకు నమస్కారం.

స వై న ఆద్యః పురుషః స్వమాయామోహితాత్మనామ్
అవిజ్ఞతానుభావానాం క్షన్తుమర్హత్యతిక్రమమ్

ఎవరి మాయచే మాబుద్ధి మోహించబడి కర్మ మార్గములో పడి సంసారములో సంచరిస్తూ ఉన్నామో. అటువంటి మాయ చే మోహించబడిన బుద్ధి మనసు గల మాకు ఆయన ప్రభావం తెలియదు. అటువంటి మా తప్పును స్వామి క్షమించుగాక.

ఇతి స్వాఘమనుస్మృత్య కృష్ణే తే కృతహేలనాః
దిదృక్షవో వ్రజమథ కంసాద్భీతా న చాచలన్

ఈ రీతిలో పరమాత్మ యందు అపరాధం చేసి మళ్ళీ తమ స్వరూపం తెలుసుకుని. ఐనా సరే "ఇపుడు చూస్తే కంసుడు ఏమనుకుంటాడో" అని భయపడి ఆ ఋషులు స్వామి వద్దకు వెళ్ళలేకపోయారు. పరమాత్మ మాయ తెలుపుతుందీ, మోహింపచేస్తుంది.


                                                           సర్వం శ్రీకృష్ణార్పణమస్తు